بررسی خوانش سعدیه شیخ از اندیشه های ابن عربی درباره زنان

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده الهیات و ادیان، دانشگاه شهید بهشتی

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد، مطالعات زنان، دانشگاه الزهراء

1022064/arq.2021.138618

چکیده

سال‌های اخیر، خوانش های جدیدی از منابع اسلامی انجام گرفته است. بررسی آثار متنوع مکتوب در این عرصه با رویکردی علمی و با بهره‌گیری از روش‌های صحیح پژوهشی تأثیر شایانی بر گفتمان اسلام‌پژوهی خواهد داشت. سعدیه شیخ، استاد دانشگاه کیپ‌تاون آفریقای جنوبی، یکی از محققان برجسته در عرصه بازخوانی دیدگاه های مفسران مسلمان است. وی در کتاب « روایت‌های صوفیانه از صمیمیت، ابن عربی، جنسیت و گرایش جنسی » به طراحی الگویی متفاوت برای اثبات برابری زنان و مردان در نگاه اسلامی پرداخته و از راهبرد واکاوی اندیشه های ابن عربی به عنوان یک مفسرعارف نامدار اسلامی، بهره گرفته است. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی به بررسی دیدگاه‌های سعدیه شیخ در کتاب پیشگفته پرداخته است. مهمترین یافته‌ها حاکی از آن است که وی از رهگذر تأکید بر ضرورت استفاده از نگرش ها، عملکردها و تجارب عرفانی ابن عربی، قرابت نگاه اسلامی با رویکردهای برابری طلب را نتیجه گرفته است. در نقد دیدگاه وی به مهمترین وجه تمایز رویکرد اسلامی از رویکرد فمینیستی اشاره خواهد شد که تفاوت های زن و مرد در عرصه تکوین، نقش ها، حقوق، اعتقاد به هدفمندی خلقت و حکمت فراگیر الهی در اندیشه اسلامی است. از منظر اسلامی، بر اساس غایتمندی آفرینش، هویت های جنسی متفاوت مردان و زنان، منشاء جایگاه و نقش های متفاوت است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A STUDY OF SA’ADIYYA SHAIKH'S READING OF IBN AL-ARABI'S THOUGHTS ON WOMEN

نویسندگان [English]

  • marzieh Mohasses 1
  • nafise Daneshfard 2
1 Assistant Professor, Faculty of Theology and Religions, Shahid Beheshti University
2 Master's degree, Women Studies, Al-Zahra University
چکیده [English]

In recent years, new readings of Islamic sources have been made. The study of various written works in this field with a scientific approach and by using the correct research methods will have a significant effect on Islamic discourse and research. Sa’adiyya Shaikh, a professor at the University of Cape Town in South Africa, is one of the leading scholars in the field of reviewing the opinions of Muslim commentators. In his book “Sufi Narrations of Intimacy: Ibn al-‘Arabi, Gender, and Sexuality”, he designed a different model for proving the equality of men and women in the Islamic view, and a strategy for analyzing and benefiting from the ideas of Ibn al-‘Arabi as a famous Islamic mystic commentator. The present article has studied the views of Sa’adiyya Shaikh in the aforementioned book by descriptive-analytical method. The most important findings indicate that by emphasizing the necessity of using Ibn al-‘Arabi's mystical attitudes, practices and experiences, he has concluded the similarity of the Islamic view with egalitarian approaches. In criticizing her view, the most important difference between the Islamic approach and the feminist approach will be pointed out that the differences between men and women in the field of creation, responsibilities, rights, as well as belief in the purpose of creation and universal divine wisdom in Islamic thought. From the Islamic point of view, based on the purposefulness of creation, the different sexual identities of men and women are the source of different positions and duties.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ibn al-‘Arabi
  • mystical interpretation
  • Gender
  • Sa’adiyya Shaikh
  1. * قرآن کریم

    1. ابن­عربی، محی­الدین، (1383)، فتوحات مکیة، ترجمه: محمد خواجوی، تهران، مولی.
    2. ابن­عربی، محی­الدین، (1384)، فتوحات مکیة، ترجمه: محمد خواجوی، تهران، مولی.
    3. ابن­عربی، محی­الدین، (1385)، فتوحات مکیة، ترجمه: محمد خواجوی، تهران، مولی.
    4. جامی، عبدالرحمن، (1858م) نفحات الانس، تصحیح: مولوی عبدالحمید، کلکته، مطبعه لیسی.
    5. فضلی، علی، (1390)، علم سلوک، چاپ دوم، قم، دفتر نشر معارف.
    6. Shaikh, SA Diyya (1997) Exegetical Violence: Nushuz in Quranic Gender Ideology, Journal for Islamic studies, 17, 49-73.
    7. Shaikh, SA Diyya (2004) Knowledge, Women and Islam and Christian- Muslim Relation, Gender in the Hadith : a Feminist Interpretation. Vol. 15, No. 1, 99-108.
    8. Shaikh, SA Diyya (2009) In Search of al-Insan: Sufism, Islamic Law, and Gender, Journal of the American Academy of Religion, pp. 1-42.
    9. Shaikh, SA Diyya (2013) Feminism, Epistemology and Experience: Critically (En) gendering the Study of Islam, Journal of Islamic studies, Vol.33, 14-47.
    10. Shaikh, SA Diyya (2012) Sufi narratives of intimacy, Ibn Arabi, gender, sexuality, The university of North Carolina press.