آسیب‌شناسی مولفه های نظریه مفسرمحوری در تفسیر قرآن

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه قرآن پژوهی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

2 سطح چهار تفسیر و علوم قرآن جامعه الزهرا

3 دکترای تخصصی گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه مفید

1022064/arq.2022.325551.1050

چکیده

چکیده
ازمسائل بنیادین در تفسیر متون دینی به‌ویژه تفسیر قرآن، مسئله فهم است. تقریرهای گوناگونی در حوزه فهم بیان‌شده است. برخی از این تقریرها، مبتنی بر رویکرد مؤلف محوری است برخی دیگر متن محورند و برخی نیز مفسر محورند . مفسر محوری، جایگاه مفسر را فراتر از فهم کننده دانسته و مفسر را در ساخت معنای متن دخیل می‌دانند.هدف این نوشتار تبیین آسیب‌های مولفه های مفسر محوری درمقوله فهم وتفسیر قرآن است. پژوهش حاضر به روش توصیفی تحلیلی رهاوردهای کاربست مبانی اندیشه مفسرمحوری درفهم قرآن را بررسی کرده و به بیان آسیب‌های آن پرداخته است.یافته‌های تحقیق بیانگر آن است که دیدگاه مفسرمحوری باعث آسیب‌هایی چون: نفی حقیقی بودن معنا، انکار حکایت‌گری آن، استقلال متن و نادیده گرفتن نقش مؤلف و عدم باور بر عینیت معنا است. این آسیب ها نیز از مبانی نادرست انسان‌شناسی و پدیدارشناسی گرفته‌شده که واقع‌نما نبوده و اکثراً انسان را در فضای زندگی مادی و غیرواقعی محصور می‌نمایند.

ازمسائل بنیادین در تفسیر متون دینی به‌ویژه تفسیر قرآن، مسئله فهم است. تقریرهای گوناگونی در حوزه فهم بیان‌شده است. برخی از این تقریرها، مبتنی بر رویکرد مؤلف محوری است برخی دیگر متن محورند و برخی نیز مفسر محورند . مفسر محوری، جایگاه مفسر را فراتر از فهم کننده دانسته و مفسر را در ساخت معنای متن دخیل می‌دانند.هدف این نوشتار تبیین آسیب‌های مولفه های مفسر محوری درمقوله فهم وتفسیر قرآن است. پژوهش حاضر به روش توصیفی تحلیلی رهاوردهای کاربست مبانی اندیشه مفسرمحوری درفهم قرآن را بررسی کرده و به بیان آسیب‌های آن پرداخته است.یافته‌های تحقیق بیانگر آن است که دیدگاه مفسرمحوری باعث آسیب‌هایی چون: نفی حقیقی بودن معنا، انکار حکایت‌گری آن، استقلال متن و نادیده گرفتن نقش مؤلف و عدم باور بر عینیت معنا است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Pathology of the components of the interpreter-centered theory in the interpretation of the Qur'an

نویسندگان [English]

  • ali fathi 1
  • fatemeh soltan mohammadi 2
  • Hossein Soltan Mohammadi 3
1 Associate Professor, Department of Quranic Studies, Seminary and University Research Institute
2 Level four of Quranic Interpretation and Sciences of Al-Zahra Society
3 PhD in Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Mofid University
چکیده [English]

One of the fundamental issues in the interpretation of religious texts, especially the interpretation of the Qur'an, is the issue of comprehension. Various discourses have been made in the field of comprehension. Some of these discourses are based on the author-centered approach, others are text-oriented, and some are commentator-centered. The commentator-centered interpretation considers the position of the interpreter abow the comprehensor, thus the interpreter is to be involved in constructing the meaning of the text. The purpose of this article is to explain the vulnerabilities of the components of interpreter-centered approch in the category of understanding and interpreting the Qur'an. The present study has descriptively-analytically examined the achievements of applying the principles of the interpreter-centered idea in understanding the Qur'an and has expressed its disadvantages. Findings of the research indicate that the interpreter-centered view causes troubles such as: denying the truthness of the meaning, denying its narrativeness, text independence and ignoring the role of the author and not believing in the objectivity of the meaning. These vulnerabilities are also taken from incorrect foundations of anthropology and phenomenology, which are not realistic and often confine human beings in the space of material and unreal life

کلیدواژه‌ها [English]

  • interpretation
  • Hermeneutics
  • Components of Interpreter-Centered Approch
  • Disadvantages of Interpreter-Centeredness
  • Interpreter-centeredness in Qur'anic Interpretation