دانشگاه علوم و معارف قرآن کریمقرآن و علوم اجتماعی3060-56441420211222Cognitive-guiding application of the covenant verse in lifeکاربست معرفتی-هدایتی آیه میثاق در زندگی92815273110.22034/arq.2022.332986.1065FAفاطمهمیرزاییکارشناسی ارشد ،علوم قرآن و حدیث ،موسسه همگامان با ولایت ،تهران، ایران .fatememirzaii6969@gmail.comسیده شیرینحجازیدکترای ،علوم قرآن و حدیث ،گروه پژوهشی مطالعات میان رشته ای علوم قرآن و حدیث ،دانشگاه الزهرا ،تهران ، ایران ( نویسنده مسوول ).sshhejazi@gmail.comمریمگرمرودیکارشناسی ارشد ،علوم قرآنی، دبیرستان فاطمیه ، هشترود ، ایران. mgarmroodi1367@gmail.comJournal Article20220307Recognition of the guiding functions of the verses and application of these functions in guiding human beings is one of the goals of understanding the Holy Quran, which is the main interpretive and contemplative researchs on the verses of the Holy Quran. The verse 172 of Surah Al-A'raf, which is known as the verse of the Covenant (Mithaaq), is one of the verses that has been studied more in terms of the description of the Unseen World (Alam Al-Ghayb) but its guiding function has been less discussed. In this article, in order to achieve the epistemological and guiding function of the verse of the Covenant, in a descriptive-analytical method, the World of Pre-Existence (Alam Adh-Dhar), and the study of human nature in this world are explained, which shows that the intuition of Divine Truth (Haqq) in the world of pre-existence is done for man and he has accepted in that world his servitude (Uboudiyyat), divine lordship (Marboubiyyat) and being a manifestation of God (Madhariyyat) with consciousness and perception. Also, with heart's intuitive guidance, man can find his attribution to the Divine Essence in worldly life. Awareness of this connection and its contents, which is exist apparently in human nature, encaurages him in order to perform religious rules and worshiping deeds, and the emergence and actuality of the Divine Attributes for man is considered as the only way to reach spritual peace and comfort. شناخت کارکردهای هدایتی آیات و بهکارگیری این کارکردها در هدایت انسان ازجمله اهداف درک و فهم قرآن کریم است که غالب پژوهشهای تفسیری و تدبّری پیرامون آیات قرآن کریم نیز در همین راستا صورت میگیرد. آیۀ 172 سورۀ اعراف که به آیۀ میثاق شهرت دارد یکی از آیاتی است که بیشتر، از جنبۀ شرح عالم غیب بررسی شده و کمتر به کارکرد هدایتی آن پرداخته شده است. در این جستار، بهمنظور دستیابی به کارکرد معرفتی و هدایتی آیۀ میثاق، به روش توصیفی_تحلیلی، عالم ذر و بررسی ماهیت انسان در این عالم، تبیین شده است که نشان میدهد شهود حق در عالم ذر برای انسان صورت گرفته است و انسان در این عالم، عبودیت، مربوبیت و مظهریت را با شعور و ادراک پذیرفته است. همچنین انسان با شهود قلبی میتواند انتساب خود را به ذات خداوند در حیات دنیوی بیابد. آگاهی به این اتصال و مفاد آن که در فطرت انسان نمود ظاهری دارد، به انجام احکام و عبادات دینی، اشتیاق میدهد و ظهور و فعلیت اوصاف حق برای انسان بهعنوان تنها راه کسب آرامش و آسایش نمود مییابد.https://arq.quran.ac.ir/article_152731_61ff74920e4036b75a4a19b9197d3b4b.pdfدانشگاه علوم و معارف قرآن کریمقرآن و علوم اجتماعی3060-56441420211222Investigating the obstacles to human freedom in the image of the Holy Quranبررسی موانع آزادی انسان از منظر قرآن کریم295615273010.22034/arq.2022.324167.1044FAاکرمگودرزیدانشجوی کارشناسی ارشد، مشاوره خانواده ،دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان ، همدان ،ایران .akramgoudarzi96@gmail.comJournal Article20220114What has been generally considered and emphasized by the researcher in this study is the examination and identification of the obstacles to freedom and what causes deprivation of freedom, the deprivators and the deprived of human freedom according to the Holy Quran. Thus the researcher intends to introduce what deprives man of freedom. Therefore, by descriptive-analytical method and collecting information from specialized jurisprudential libraries and software of Islamic sciences, she has examined the obstacles to human freedom from the perspective of the Holy Quran. After examining the issues mentioned in this study, he has reached the important point that by contemplating some verses of the Qur'an, the following obstacles and problems were identified for human freedom and full utilization of intellect and will, which are necessary to be avoided, in order to achieve human freedom: <br>Fear of the other than God, blind adherence to family traditions, blind obedience to leaders and elders, lack of argument and logic, following suspicion and fantasy, impiety, fanaticism and following carnal desires, seeking worldliness and welfare, following Satan and hypocrisy, lust for power and post, self-censorship and lack of questioning, politicization and securitization of society, arrogance and pride, and unconstructive controversy. آنچه در این پژوهش، بهصورت کلی موردنظر و تأکید محقق قرار گرفته است، بررسی و معرفی موانع آزادی و آنچه آزادی را سلب میکند و سلبکنندگان و سلبشدگان از آزادی انسانها در نگاه و منظر قرآن کریم است. بدین ترتیب پژوهشگر برآن است که به معرفی آنچه آدمی را از آزادی محروم میکند بپردازد. ازاینرو، پژوهشگر، با روش توصیفی_تحلیلی و گردآوری اطلاعات از کتابخانههای تخصصی فقهی و نرمافزارهای علوم اسلامی، موانع آزادی انسان را ازنظر قرآن کریم موردبررسی قرار داده است. پس از بررسی مسائل مذکور در این پژوهش، به این مهم دست مییابیم که با تدبر در برخی از آیات قرآن، موانع و آفتهای زیر را برای آزادی انسان و بهرهوری کامل از عقل و اراده شناسایی نمود که لازم است برای تحقق آزادی انسان از آنها پرهیز کرد: ترس از غیرخدا، پایبندی کورکورانه به سنتهای خانوادگی، تبعیت چشمبسته از خواص و بزرگان، فقدان برهان و منطق، پیروی از ظن و گمال و خیال، بیتقوایی، هواپرستی و پیروی از خواهشهای نفسانی، دنیازدگی و رفاهطلبی، پیروی از شیطان، قدرتطلبی و ریاست، خودسانسوری و نداشتن پرسشگری، سیاستزدگی و امنیتی شدن فضای جامعه، استکبار و غرور، و مجادلۀ غیرسازنده. https://arq.quran.ac.ir/article_152730_c4859619006707776427e5e92561d2e1.pdfدانشگاه علوم و معارف قرآن کریمقرآن و علوم اجتماعی3060-56441420211222Analysis of the reaction of the believers against the lying of the enemies against the relatives of the Muslim leadership (based on verses 11 to 20 of Surah Noor)واکاوی واکنش مؤمنان دربرابر دروغسازی دشمنان علیه بستگان رهبر مسلمانان (با تکیه بر آیات11 تا 20 سوره نور)578215273310.22034/arq.2022.334766.1070FAسید مالکخادمیسطح 3 ،فقه و اصول ،حوزه علمیه قم، قم ، ایران .malek2@mailfa.comJournal Article20220319The enemies of the Islamic government always seek to weaken and destroy the Muslims and the Islamic government and its officials in different ways; One of their actions is to fabricate lies and spread them to the maximum; Verses 11 to 20 of Surah Al-Noor, which addresse the believers in more than 20 sentences, express the calumny (Ifk) of the enemies of the Islamic government; It is important to study this issue to prevent the achievement of the enemies and to strengthen the Islamic administration. Thus, practical and developmental researches in this field are necessary; because the enemy is putting a lot of pressure on the Islamic society and changing beliefs through spreading lies and psychological warfare, and the believers must learn and implement the right methods of dealing and reacting to it.<br>This article examines the aforementioned verses according to the interpretations and addresses what the active and passive reactions are, their types, reasons and how they are. This research has processed library and software data in a descriptive-analytical method by narrative-revelatory manner (verses and hadiths). An examination of some backgrounds shows that so far no research has been done on the analysis of the believers' reaction to the verses of Ifk, and scholars have mostly studied the occasion of revelation of these verses. Therefore, the present article, with this new perspective, examines the reaction of believers to such an issue. <br>Some of the results are as follows: A passive reaction to the lies and liars is the result of weak faith and lack of insight, and will weaken the position of leadership, and indifference in this issue will lead to great and painful torment, but an active reaction against liars is the result of faith and religiosity, and it leads to be optimist about the believers and pesimist against the enemies, as well as it prevents the occurrence of immoralities. دشمنان نظام اسلامی همواره با روشهای متفاوتی در پی تضعیف و تخریب مسلمانان و نظام اسلامی و مسئولان آن هستند؛ یکی از اقدامات آنان، دروغسازی و نشر حداکثری آن است؛ آیات 11 تا 20 سورۀ نور، که مؤمنان را در بیش از 20 جمله مورد خطاب قرار داده است، بیانگر افک (دروغسازی) دشمنانِ نظام اسلامی است؛ بررسی این موضوع برای جلوگیری از پیروزی دشمنان و تقویت نظام اسلامی مهم است و پژوهشهای کاربردی و توسعهای در این زمینه ضروری است؛ زیرا دشمن بهشدت با شایعهپراکنی و جنگ روانی در حال فشار به جامعۀ اسلامی و تغییر باورهاست و مؤمنان باید روشهای برخورد و واکنش درست را فراگرفته و اجرایی کنند؛ این نوشته، آیات یادشده را ازمنظر تفاسیر، بررسی و به چیستی و چندگونگی و چرایی و چگونگی واکنش سازگارانه و ناسازگارانه پرداخته است.<br>این پژوهش با روش نقلی وحیانی (آیات و روایات)، دادههای کتابخانهای و نرمافزاری را به شکل تحلیلیتوصیفی پردازش کرده است. بررسی برخی پیشینهها نشان میدهد تاکنون پژوهش دربارۀ واکاوی واکنش مؤمنان از آیات افک صورت نگرفته است و پژوهشگران، بیشتر به بررسی شأن نزول این آیات پرداختهاند؛ ازاینرو نوشتار حاضر با این دیدگاه نو، واکنش مؤمنان را به چنین مسئلهای بررسی کرده است. برخی از نتایج چنین است: واکنش سازگارانه با دروغ و دروغسازان نتیجۀ ضعف ایمان و بیبصیرتی است و سبب تضعیف جایگاه رهبری خواهد شد و بیتفاوتی در این مسئله عذاب عظیم و دردناکی در پی دارد، اما واکنش ناسازگارانه دربرابر دروغسازان نتیجۀ ایمان و دینداری است و سبب خوشگمانی به مؤمنان و بدگمانی به دشمنان و مانع وقوع منکرات خواهد شد.https://arq.quran.ac.ir/article_152733_1cd389e5f8c9445b8c4eb10ef10e0cf2.pdfدانشگاه علوم و معارف قرآن کریمقرآن و علوم اجتماعی3060-56441420211222Spiritual care action strategies from the perspective of verses and hadithsراهکارهای کنشی مراقبت معنوی از منظر آیات و روایات8310715273410.22034/arq.2022.337585.1077FAحمیدهفاتحی پیکانیدانشجوی دکترای ،مطالعات تطبیقی ادیان گرایش الهیات مسیحی ، موسسه عالی معصومیه ،قم ، قم ، ایران. fatehi110@yahoo.comمحمد جوادفداییمدرس سطح 4 ، رشته تربیت اخلاقی، موسسه معصومیه خواهران، قم ، ایران. f2942984@gmail.comJournal Article20220416Human beings are beings who, like other beings, enter the realm of existence with the divine will and inevitably encounter different events in the course of life. Undoubtedly, problems and hardships cause suffering and difficulty; Sometimes people who deal with adversity subconsciously lose their tranquility and suffer from various types of spiritual crises, but with the help of sensible solutions, these people can be helped to achieve spiritual balance. Spiritual care (Muraqabah) is a collection of divine knowledge, and some ethical and psychological subjects that can help afflicted people in the face of suffering. A spiritual caregiver (Muraqib) is a person who plays an important role in achieving the goals of spiritual care by taking steps of intention, decision and preparation, with the spirit of empathy and acquiring the necessary skills. The spiritual caregiver, based on the teachings of religion, provides the ground for the caretaker to achieve spiritual health. <br>The present study is a descriptive-analytical method and seeks to provide practical solutions to help the spiritual caregiver to create new motivations in the afflicted people not to give up in difficult situations by creating relative vitality and clarifying the recommendations of the Qur'an and hadiths.انسانها موجوداتی هستند که همچون سایر موجودات دیگر با ارادۀ الهی پا به عرصۀ هستی میگذارند و در مسیر زندگی، ناگزیر با رخدادهای متفاوتی روبرو میشوند. بدون تردید مشکلات و سختیها زمینهساز رنج و مشقت است؛ گاهی افرادی که به ناملایمات برخورد میکنند ناخودآگاه آرامش خود را از دست میدهند و به انواع مختلف بحرانهای روحی مبتلا میشوند اما به کمک راهکارهای خردمندانه، میتوان این افراد را یاری کرد تا به تعادل روحی برسند. مراقبت معنوی مجموعهای است از علوم معارف الهی، برخی مباحث اخلاقی و روانشناسی که میتواند افراد آسیبدیده را در برابر مصائب و رنجها یاری نماید. مراقب معنوی شخصی است که با برداشتن گامهای نیت، تصمیم و آمادهسازی خود و با روحیۀ همدلی و کسب مهارتهای لازم، نقش مهمی را در تحقق اهداف مراقبت معنوی ایفا مینماید. مراقب معنوی براساس آموزههای دین، زمینه را فراهم میکند تا مراقبتشونده بتواند به سلامت معنوی دست یابد. پژوهش حاضر به روش توصیفیتحلیلی انجام شده است و درصدد آن است تا با ارائه راهکارهای کنشی، مراقب معنوی را یاری کند تا با ایجاد نشاط نسبی و تبیین توصیههای قرآن و احادیث، انگیزههای جدیدی در افراد آسیبدیده برای تسلیم نشدن در شرایط سخت بیافریند.https://arq.quran.ac.ir/article_152734_3f0d3de11a96c6e34c94b6f554c5ed0d.pdfدانشگاه علوم و معارف قرآن کریمقرآن و علوم اجتماعی3060-56441420211222Components of spirituality-oriented social education from the perspective of Nahj al-Balaghahمؤلفه های تربیت اجتماعیِ معنویتمحور از منظر نهجالبلاغه10813615273610.22034/arq.2022.345012.1095FAامان الهناصری کریمونددانشجوی دکترای ،علوم قرآن و حدیث ،دانشگاه شهید چمران اهواز ، اهواز ، ایران . ( نویسنده مسوول )amannaseri@gmail.comفاطمهمرادی کهنکیدانشجوی دکترای ،علوم قرآن و حدیث، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز ، ایران. 18nafas@gmail.comمیناشمخیدانشیار ،گروه علوم قرآن و حدیث ،دانشگاه شهید چمران اهواز ، اهواز ، ایران.m_shamkhi@yahoo.comJournal Article20220530Moral upbringing (Tarbiyat) is one of the important and fundamental issues of different societies, one of its dimensions is social education; And the goal of Nahj al-Balaghah teachings is to educate human beings based on spiritual components. The result of education under these teachings is the general security of the people of the society and the satisfaction of God Almighty. <br>This research uses descriptive-analytical method and using library tools to study the components of spirituality-oriented social education (Tarbiyat) from the perspective of Nahj al-Balaghah. The most important of these components are observance of reciprocal rights and avoidance of self-centeredness, fulfillment of promise, forgiveness, kindness and gentleness, respect for the elders and kindness to the younger, repelling evil for good, chang of behavior according to the needs of the addressees, adjustment of optimism and pessimism, gratitude for the others, honesty and truthfulness and avoidance of lies, sharing of the sorrows and joys of fellow human beings, not trusting others before knowing them, attention to freedom and avoiding human slavery, not demanding from wrong people, avoiding selfishness and arrogance, controversy and enmity, controling anger and rage, avoiding flattery, fawning on, jealousy, stubbornness, backbiting, faultfinding, and so on.<br>The results of the research show that thanks to the realization of "spirituality-oriented" education, social anomalies are greatly reduced, social cooperation reaches its highest level and social behaviors are regulated based on right and rightism, in a way that it leads to public satisfaction and flourishing of human values in society and the prepration to create a utopia.تربیت از مباحث مهم و زیربنایی جوامع گوناگون است که یکی از ابعاد آن، تربیت اجتماعی است؛ و غایت آموزههای نهج البلاغه، تربیت انسان بر اساس مؤلفههای معنویتمحور است. حاصل تربیت تحت این تعالیم، امنیت عمومی افراد جامعه و رضایت خداوند متعال را در پی دارد. این پژوهش با روش توصیفیتحلیلی و استفاده از ابزار کتابخانهای به بررسی مؤلفههای تربیت اجتماعی معنویتمحور از منظر نهج البلاغه میپردازد. مهمترین این مؤلفهها رعایت حقوق متقابل و پرهیز از خودمحوری، وفای به عهد، عفو و گذشت، خوشرویی و نرمخویی، رعایت احترام بزرگترها و مهربانی با کوچکترها، دفع بدی به نیکی، تغییر رفتار متناسب با اقتضائات مخاطب، تعدیل خوشگمانی و بدگمانی، شکرگزاری در مقابل دیگران، صداقت و حقگویی و پرهیز از دروغ، مشارکت در غم و شادی همنوعان، اعتماد نداشتن به دیگران قبل از شناخت، توجه به آزادی و پرهیز از بردگی انسانها، درخواست نکردن از نااهلان، دوری از عُجب و تکبر، پرهیز از مجادله و دشمنی، کنترل خشم و غضب، دوری از تملق و چاپلوسی، دوری از حسادت، پرهیز از لجاجت، دوری از سخنچینی، پرهیز از عیبجویی، و... است. نتایج تحقیق حاکی از این است که در سایۀ تحقق تربیتِ «معنویتمحور»، ناهنجاریهای اجتماعی بهشدت کاهش مییابد، همیاری اجتماعی به حدّ اعلای خود میرسد و رفتارهای اجتماعی بر اساس حق و حقگرایی تنظیم میشود، بهگونهای که رضایت عمومی را در پی دارد و موجب تبلور ارزشهای انسانی در جامعه و مقدمهسازی جهت ایجاد مدینۀ فاضله میشود.https://arq.quran.ac.ir/article_152736_479b405c6e269a4002724538c9db5b2c.pdfدانشگاه علوم و معارف قرآن کریمقرآن و علوم اجتماعی3060-56441420211222The Qur'an's encounter with ignorant social traditions with emphasis on the ideas of Allameh Tabatabaiمواجهه قرآن با سنن اجتماعی جاهلی با تاکید بر اندیشه های علامه طباطبایی (ره)13716415273510.22034/arq.2022.344595.1092FAمحمدسلطانیهاستاد یار، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی مشهد، مشهد ،ایران .( نویسنده مسوول )M.soltanieh@Razavi.av.ir0000-0001-7791-2620محمدقائمی نیکاستاد یار ،گروه علوم اجتماعی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی مشهد، مشهد ، ایران .
qhaeminik@razavi.ac.irJournal Article20220528The social tradition is the usual and common manner that is normally current among the people. These traditions often carry on and are repeatable, expressing the rules governing social phenomena and social life and relationships among individuals or groups. This article has been written with an analytical and theoretical approach aiming at extracting the method of the Qur'an in changing the social traditions incompatible with the teachings of the Qur'an, by focusing on Allameh Tabatabai's point of view. By presenting methods such as motivation based on two factors of choice and awareness, the Qur'an has considered public acceptance the basis of change in society, and by changing attitudes, intellectual lines, and scientific and practical inclinations, it has made man in accordance with social divine values. <br>This article deals with the issue of Qur'anic method in changing traditions belongs to the Age of Ignorance. The findings of this article indicate that the Holy Qur'an's method in changing social customs and traditions to eliminate false beliefs in society, changing people's intellectual infrastructure based on monotheism (Tawhid), resurrection (Ma'ad), realism and moderation, elimination of discrimination and extension of social justice, and expanding noble manners. <br>The result of the Qur'anic method was to reform the fundamental vision of the first Islamic society and shows that this type of change is possible in all societies. سنت اجتماعی همان طریقهٔ معمول و رایج است که عادتاً بین مردم جاری است. این سنتها غالباً تداوم دارند و تکرارپذیرند و بیانگر قوانین حاکم بر پدیدهها و زنـدگی اجتماعی و روابط میان افراد و گروهها هستند. این مقاله با رویکرد تحلیلی و نظری و با هدف استخراج سبک قرآن در تغییر دادن سنتهای اجتماعیِ ناسازگار با آموزههای قرآن و با تمرکز بر آرای علامه طباطبایی نگاشته شده است. قرآن با ارائۀ روشهایی مثل ایجاد انگیزه براساس دو عامل انتخاب و آگاهی، پذیرش عمومی را مبنای تغییر در جامعه قرار داده است و با تغییر نگرشها، خطوط فکری و تمایلات علمی و عملی، انسان را مطابق با ارزشهای الهی جامعهپذیر کرده است. این مقاله با روش توصیفیتحلیلی به موضوع سبک قرآن در تغییر آداب و سنتهای جاهلی پرداخته است. یافتههای این مقاله بیانگر آن است که روش قرآن کریم برای تغییر آداب و سنتهای اجتماعی از بین بردن عقاید نادرست در جامعه، تغییر زیرساختهای فکری مردم براساس آموزه توحید و یکتاپرستی، معاد، واقعنگری و اعتدال، رفع تبعیض و بسط عدالت اجتماعی و بسط مکارم اخلاق است. نتیجۀ روش قرآن، اصلاح بینش و تحول بنیادین جامعۀ صدر اسلام بود و نشان میدهد که این نوع تغییر، در همۀ جوامع امکان پیادهسازی دارد.https://arq.quran.ac.ir/article_152735_feeb2877756b35ce5785f0213a8585cc.pdf