دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم قرآن و علوم اجتماعی 3060-5644 2 4 2022 12 22 Human Communication Skills with Other People in the Monotheistic Lifestyle from the Perspective of Imam Hasan Al-Askari (A.S.) مهارت های ارتباطی انسان با همنوعان در سبک زندگی توحیدی از منظر امام حسن عسکری (علیه السلام) 9 36 175621 10.22034/arq.2023.350729.1107 FA ام البنین کوهستانی سطح4، علوم قران و حدیث ، مدرسه عالی تخصصی حضرت صدیقه کبری (سلام الله علیها)قم ، قم ، ایران غلامرضا رضوی دوست دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث ، دانشگاه سیستان و بلوچستان ، زاهدان ، ایران سید محمد حسین موسوی استادیار، گروه علوم قرآن وحدیث ، دانشگاه سیستان وبلوچستان ، زاهدان ، ایران محمد زارعی استادیار، گروه معارف اسلامی ، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان ، زاهدان ، ایران Journal Article 2023 01 16 One of the most important dimensions of human life is communication and interaction in society, as it is considered one of the most important tools for guidance. Therefore, it is necessary to find communication skills, because not having these skills will have serious damage to people's physical and mental health. This is of particular importance in the Qur'anic and narrative teachings. The special circumstances and restricted communication of Imam Hasan al-Askari (A.S.) with the Shiites in itself is evidence and confirmation of the importance of the type and way of communication in the monotheistic lifestyle. One of his scientific and cultural activities was to establish a communication network with his Shiites and followers, so they could benefit from his guidance. The current research was conducted with the aim of analyzing communication skills with other people based on the sirah of Imam Hasan al-Askari (A.S.) with the rational and narrative approach, and descriptive analytical method, and collecting information through the library sources. According to the sirah of Imam Hasan al-Askari (A.S.), piety in life, modesty towards people, forgiveness for their mistakes and faults, generosity and kindness, patience and tolerance, etc. are among the most obvious communication skills in the positive dimension. Expressing happiness in the presence of a sad and troubled person, hypocrisy and insincerity, etc. are among the most obvious communication skills in the negative dimension, and observing and not using them in communicating with others, leads to an effective communication ارتباط و تعامل در اجتماع از مهمترین ابعاد زندگی انسانی است، به گونه‌ای که آن را مهمترین ابزار هدایت برشمردند. از این روی، یافتن مهارت‌های ارتباطی امری ضروری است که نداشتن این مهارت‌ها خسارت‌های سنگینی بر سلامت جسمی و روحی افراد خواهد داشت، لذا این امر در آموزه‌های قرآنی و روایی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. شرایط خاص و محدودیت ارتباطی امام حسن عسکری با شیعیان به تنهایی گواه و تأکیدی بر اهمیت نوع و کیفیت ارتباطات در سبک زندگی توحیدی است. یکی از فعالیت‌های علمی- فرهنگی ایشان، ایجاد شبکه ارتباطی با شیعیان و پیروان خود بود و از این طریق آنان را از هدایت خویش بهره‌مند می‌ساخت. پژوهش حاضر با هدف واکاوی مهارت‌های ارتباط با دیگران بر مبنای سیره این امام همام به روش نقلی- وحیانی، پردازش توصیفی-تحلیلی و گردآوری کتابخانه‌ای اطلاعات انجام گرفته است. براساس سیره حضرت عسکری ، پرهیزگاری در زندگی، تواضع در برابر افراد، فراموشی لغزش و گناه ایشان، جود و بخشش، صبر و بردباری و ... از جمله مهارت‌های ارتباطی در بُعد ایجابی است که رعایت آن‌ها موجب ارتباط مؤثر فرد با همنوعان می شود. اظهار شادمانی در نزد فرد محزون و غمگین، نفاق و دورویی و ... از بارزترین مهارت‌های ارتباطی در بُعد سلبی است که رعایت و عدم به کاربردن آن‌ها در ارتباط با همنوعان به ارتباطی مؤثر می‌انجامد.

https://arq.quran.ac.ir/article_175621_64be38c49a4606182cbe4164a127b1a3.pdf

دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم قرآن و علوم اجتماعی 3060-5644 2 4 2022 12 22 Analysis of the Role of Certainty in the Formation of a Morality-based Social System due to the Order of Revelation of the Meccan Verses واکاوی نقش یقین در تشکیل نظام اجتماعی اخلاق‌بنیان از منظر ترتیب نزول آیات مکی 37 55 175622 10.22034/arq.2023.354116.1115 FA ریحانه پورخلیلی سطح 3 ، علوم قرآن و حدیث ، جامعه الزهرا قم ، قم ، ایران 0000-0002-7542-9544 علی غضنفری دانشیار ، گروه علوم قرآن و حدیث ،دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم ، قم ، ایران 0009-0007-5622-909X Journal Article 2022 07 31 Social systems define the basic principles and requirements for human growth and advancement. Various factors play a role in the formation of a morality-based social system with the aim of bringing happiness to humanity. Among psychological traits, “guiding” and “performing” are two factors in the formation of the social system on the basis of Qur'anic ethics. This research, using a descriptive-analytical method, investigates the role of the guiding personality traits in the formation of the morality-based social system, and explains the role of certainty as one of the guiding personality traits in the formation of the ethical social system. By following the order of revelation of the Meccan verses which calling to adhere to ethics is one of the distinguishing features of this group of verses, the interpretation odds are reduced, the exact meaning of the verses becomes clear, and many ambiguity is removed. The results show that after prosperity and the formation of certainty, the existence of man and his soul does not take any step except in the pursuit of fulfilling the divine commands, and to achieve this goal, man seeks to form a systematic social group that guarantees the growth and perfection of the individual and society. نظامهای اجتماعی در جهت رشد و تعالی بشریت اصول و پیشنیازهایی را تعریف مینمایند. عوامل مختلفی جهت تشکیل نظام اجتماعی اخالق بنیان با هدف سعادت بشریت، نقشآفرینی میکنند. دودسته صفات نفسانی هدایتگر و کارگزار ازجمله این عوامل در تشکیل نظام اجتماعی اخالق محور قرآنی است. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی به بررسی نقش صفات نفسانی هدایتگر در شکلگیری نظام اجتماعی اخالق بنیان پرداخته، نقش یقین را بهعنوان یکی از صفات نفسانی هدایتگر در تشکیل نظام اجتماعی اخالقی تبیین نموده است. با پیگیری ترتیب نزول آیات مکی که دعوت به پایبندی به اخالق از ویژگیهای شاخص این دسته آیات است، احتماالت تفسیری کاهشیافته و معنای دقیق آیات آشکار و بسیاری از ابهامها از میان میرود. نتیجه حاصل آن است که بشر پس از شکوفایی و شکلگیری یقین، نهاد و وجودش، جز در پی رضایت و تحقق اوامر الهی گام برنمیدارد و وصول به این مهم تشکیل مجموعهای اجتماعی نظاممند را که ضامن رشد و کمال فرد و جامعه است، در پی دارد.

https://arq.quran.ac.ir/article_175622_cbba8c93f1bb77cd49b0cd506d67b1ce.pdf

دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم قرآن و علوم اجتماعی 3060-5644 2 4 2022 12 22 Economic Education in the Islamic Standard system from the Perspective of the Holy Quran تربیت اقتصادی در نظام معیار اسلامی از منظر قرآن کریم 56 80 175623 10.22034/arq.2023.354531.1117 FA حمید مهجور دانشجوی دکترای اقتصاد ، دانشگاه خوارزمی ، تهران ، ایران 0000-0002-2586-6666 Journal Article 2022 08 02 One of the most important areas of communication in the Islamic system is the relations in the economic field, and many other relationships of people are affected by that. The most correct way to organize economic relations in society is based on a reliable source of necessities, the non-compliance of which will result in to irreparable damage. The Holy Qur’an, as the most central Islamic source, considers the attention to management of livelihood as an important principle in people’s lives. In this article, the researcher seeks to enumerate the most important effective components in economic education from the perspective of the Holy Quran, with the aim of planning a model for economic education in the Islamic standard system, with a descriptive and analytical method. By examination of the verses related to the science of economics and the existing interpretations related to it, especially the interpretation of Al-Mizan, three components of “cognitive”, “attitudinal” and “behavioral” have been extracted. The findings of the research show that faith in the absolute ownership of God, belief in resurrection, belief in divine dignity and caliphate, belief in divine sustenance, and instrumental attitude towards worldly wealth are among the cognitive components of economic education. Focusing on justice, contentment, asceticism and moderation, the spirit of contentment in life, the spirit of removing poverty and caring for the poor, are among the emotional and attitudinal component of economic education. And giving charity for the sake of God, trying to earn a living, having an economic plan in life, the spirit of work and service and prudence in investment, are the behavioral components of economic education. یکی از مهمترین عرصههای تعاملی در نظام اسالمی تعامالت در حوزه اقتصادی است و بسیاری از دیگر روابط افراد متأثر از آن است. نحوه صحیح تنظیم روابط اقتصادی در جامعه مبتنی بر منبعی قابلاعتماد از ضرورتهایی است که عدم رعایت آن خسارتهای جبرانناپذیری را در پی خواهد داشت. قرآن کریم بهعنوان محوریترین منبع اسالمی توجه به معیشت و تدبیر آن را اصلی مهم در زندگی افراد میشمارد. در این نوشتار محقق در پی برشمردن مهمترین مؤلفههای مؤثر در تربیت اقتصادی از منظر قرآن کریم با هدف درآمدی بر طرحریزی الگویی برای تربیت اقتصادی در نظام معیار اسالمی است که به روش توصیفی-تحلیلی ضمن بررسی آیات مرتبط با بحث اقتصاد و تفاسیر موجود مرتبط با آن بهویژه تفسیر شریف المیزان مؤلفههای بینشی، گرایشی و کنشی استخراج گردیده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد ایمان به مالکیت مطلقه خداوند، معاد باوری، باور به کرامت و خالفت الهی، اعتقاد به رزاقیت الهی و نگرش ابزاری به مال دنیا از مؤلفههای بینشی تربیت اقتصادی است. عدالت محوری، قناعت و زهد، اعتدال و میانهروی و مؤلفههای کنشی تربیت اقتصادی پرداخت وجوهات شرعی، سعی و تالش برای کسب روزی، داشتن برنامه اقتصادی در زندگی، روحیه کار و خدمترسانی، تدبیر در سرمایهگذاری، روحیه قناعت در زندگی، روحیه فقرزدایی و رسیدگی به محرومان نیز مؤلفههای گرایشی تربیت اقتصادی است.

https://arq.quran.ac.ir/article_175623_2906675f674db117fd0eed6bf3270923.pdf

دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم قرآن و علوم اجتماعی 3060-5644 2 4 2022 12 22 Re-examining the Harms of Preachers’ Worldliness over the Social Relations from the Perspective of the Qur’an and Hadiths باز پژوهی آسیب‌های دنیادوستی بر روابط اجتماعی مبلغان دین از منظر قرآن و روایات 81 109 175624 10.22034/arq.2023.356460.1121 FA سید محمد علوی زاده سطح 4 ، تبلیغ و ارتباطات دینی ، حوزه علمیه قم ، قم ، ایران . 0000-0003-4478-8269 Journal Article 2022 08 16 One of the main challanges of Tabligh (preaching to Islam), and the most important obstacles to the social relations of Islamic preachers and the impact of their preaching on people's hearts, is the vice of materialistic intention and greediness. Therefore, this research, using library sources and descriptive analytical method, aims to explain the harms of materialistic intention of preachers from the perspective of verses and narrations, and their consequences for the preachers, people, and the process of religious preaching. . The results of this research indicate that the prechers’ greediness and money-oriented intention during tabligh to Islam may appear in different forms and instances, all of which fall under the three general headings: love of self (egoism), love of wealth (materialism), and love of status and fame. Religious teachings show that the preacher who loves the world will lose his reputation among people and they will disperse from him, and his words and preaching will not only have no effect, rather, it is possible that he deviate them from the right path, which is the most serious harm of wordliness of preachers, and it is exactly the opposite of the purpose of tabligh, and it distances people from religion whether he wants it or not, with his behavior and actions stemming from his love for the world. یکی از مهمترین آفات تبلیغ دین و یکی از موانع اصلی روابط اجتماعی مبلغان دین و اثرگذاری آنها بر قلوب مردم، رذیله دنیادوستی است. ازاینرو این تحقیق با استفاده از منابع کتابخانهای و با روش توصیفی و تحلیلی، ضمن معرفی آسیبهای دنیادوستی مبلغ در تبلیغ دین از منظر آیات و روایات، عواقب آن برای مبلغ، مردم و فرایند تبلیغ دین تبیین تشریح شده است. یافتههای این پژوهش حاکی از آن است که دنیادوستی مبلغ در تبلیغ دین به اشکال و مصادیق مختلفی ممکن است بروز کند که همه آنها در ذیل سه عنوان کلی حب نفس، مال دوستی و جاهطلبی قرار میگیرند. آموزههای دینی داللت دارند بر اینکه مبلغ دنیادوست از چشم مردم میافتد، آبرویش میرود، مردم از دورش پراکنده میشوند، کالم و تبلیغش نهتنها اثر ندارد؛ بلکه ممکن است دین مردم را هم بدزدد و آنها را از راه حق ً در نقطه منحرف کند که این خطرناکترین آسیب دنیادوستی مبلغ است و دقیقا مقابل تبلیغ دین قرار دارد و مبلغ دنیادوست خواهناخواه با رفتار و کردارش که از دنیادوستی او نشئت میگیرد، بر ضد دین گام برمیدارد و دین مردم را از آنها میگیرد.

https://arq.quran.ac.ir/article_175624_b9ce07e9cccd38cc4d51e6b6e3c418ab.pdf

دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم قرآن و علوم اجتماعی 3060-5644 2 4 2022 12 22 Social Harms of Incorrect Methods of Teaching the Qur’an (a case study of textbooks for the Ministry of Education) آسیب‌های اجتماعی روشهای نادرست آموزش قرآن (مطالعه موردی کتابهای درسی آموزش و پرورش) 110 140 175625 10.22034/arq.2023.362422.1137 FA مجتبی نوروزی استادیار، گروه علوم قران و حدیث ، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم ، مشهد ، ایران 0000-0003-4411-888X علی اکبر فقفوری بیلندی کارشناسی ارشد ، علوم قرآنی ، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم ، مشهد ، ایران Journal Article 2022 09 16 Teaching the Qur'an is one of the important goals taken into consideration by the country's Ministry of Education. From the first grade of elementary school to the end of high school, the Textbooks of the Qur’an (9 texbooks), the Heavenly Gifts (8 texbooks) and Islamic Education (3 texbooks), are three titles dedicated to teaching the Qur’an and Islamic education. Despite the considerable time and content of the Qur’anic lessons, the desired goals of teaching the Qur’an have not been achieved, and most of the students do not have the necessary knowledge of the Qur’an after obtaining the diploma and finishing high school, and they do not even have sufficient skill to simply recite the Qur’an. This research, using descriptive and analytical method, with the objective of pathology of teaching the Qur’an in the textbooks, seeks to answer the question, what are the social harms and factors of failure in teaching Quran in education? The results of the research indicate that this failure is due to four factors: 1. Incorrect structures governing the teaching of the Quran; 2. Inappropriate educational content, such as the lack of necessary comprehensiveness, lack of appropriateness with the age of the student, long training time, lack of logical course of content, etc. 3. Inappropriate and ineffective educational methods with the stages of growth and development of students 4. The use of incompetent and non-specialized teachers. On the basis of this, it is necessary to determine the new, scientific and appropriate content and methods that can be a suitable model for compiling the content of the Qur’anic texbooks and Islamic teachings, and presenting them as solutions to improve the teaching method of the Qur’an. آموزش قرآن، از اهداف مهمی است که در آموزش و پرورش کشور مورد توجه است پایهی اول ابتدایی تا پایان دورهی دبیرستان، کتابهای درسی قرآن )9 کتاب(، پیامهای آسمانی )8 کتاب( و معارف اسالمی )۳ کتاب(، سه عنوان درسی هستند که برای آموزش قرآن و معارف اسالمی اختصاصیافتهاند. علیرغم زمان و محتوای قابلتوجه دروس قرآن، اهداف موردنظر در آموزش قرآن حاصل نشده است و بیشتر دانشآموزان ّط کافی ّی به روخوانی قرآن تسل پس از گرفتن دیپلم، با قرآن آشنایی الزم را نداشته و حت ندارند. این پژوهش به روش توصیفی تحلیلی و با هدف آسیبشناسی آموزش قرآن در کتابهای درسی به دنبال پاسخ به این سؤال است که آسیبهای اجتماعی و عوامل عدم توفیق در امر آموزش قرآن در آموزشوپرورش کدام است؟ نتایج پژوهش حاکی از آن است که این ناکامی زاییدهی چهار عامل: .1 ساختارهای نادرست حاکم بر آموزش ّت الزم، عدم تناسب با سن قرآن؛ .2 محتوای آموزشی نامناسب از قبیل عدم جامعی دانشآموز، طوالنی بودن زمان آموزش، عدم برخورداری محتوا از سیر منطقی و ... .3 روشهای آموزشی نامناسب و ناکارآمد با مراحل رشد و تکامل دانشآموزان .4 استفاده از مربیان ناکارآمد و غیرتخصصی، بر این اساس محتوا و روشهای جدید، علمی و مناسب که میتوانند الگوی مناسبی برای تدوین محتوای کتب قرآن و معارف اسلامی باشند شناسایی و بعنوان راهکارهایی برای اموزش بهتر قرآن معرفی شده است ّ

https://arq.quran.ac.ir/article_175625_7bb17a43cfd9f4484db29093734525a3.pdf

دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم قرآن و علوم اجتماعی 3060-5644 2 4 2022 12 22 Analyzing the Tanzili Approach in Solving Social Problems in the Qur'an, Focusing on Women's Issues تحلیل رویکرد تنزیلی در حل مسئله اجتماعی در قرآن با محوریت مسئله زن 141 163 175626 10.22034/arq.2023.395124.1179 FA محمد تقی احمدی پرتو دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث ، جامعه المصطفی العالمیه ، قم ، ایران عبدالکریم بهجت پور دانشیار ، گروه قرآن پژوهی ، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی ، قم ، ایران 0000-0002-2454-0808 Journal Article 2023 04 29 A variety of approaches have been developed to solve social problems in the humanities, including holistic and atomistic approaches, changing structures that reproduce the problem, and social policy. The Qur'an also dealt at length with the solution to human problems in different dimensions and fields. One of the most important issues of social societies is the status of women in society. The West, with an atomistic approach and without paying attention to the structures that reproduce the problem, while accepting feminism, has chosen to recognize equality in abilities and rights, financial independence and participation in the society's economy, and granting political and social freedoms to women in social policies as solutions of problems related to the status of women in society. This research, by analyzing the method of extraction of human sciences, has investigated the approach of the Qur’an in solving problems using the second part of Ijtihadi method and Tanzili (descending) approach in selecting the verses based on the order of their revelation. Given the structures that reproduce the problem, the Qur'an has attempted to change both subjective and objective structures of society. By examining the approach of the Qur'an, we have come to the conclusion that the approach of the Qur'an is not entirely based on a holistic approach nor an atomistic approach. Rather, in resolving problems while correcting many social harms, the Qur'an has removed the gender issue from psychological significance, corrected the structures that reproduce the problem, and, in a logical process in the context of gradual descent, has started extensively to make policies in the three cognitive, attitudinal and behavioral dimensions. These issues are presented in seven steps. روشهای متنوعی برای حل مسئله اجتماعی در علوم انسانی تولیدشده است ازجمله رویکرد کل نگرانه و جزء نگرانه، تغییر ساختارهای بازتولید کننده مسئله و سیاستگذاری اجتماعی. قرآن نیز بهوفور به حل مسائل انسان در ابعاد مختلف و حوزههای متنوع پرداخته است. یکی از مهمترین مسائل جوامع اجتماعی، جایگاه زنان در جامعه بوده است. غرب با رویکردی جزء نگرانه و بدون توجه به ساختارهای بازتولید کننده مشکل، ضمن پذیرش فمینیسم، راهحل به رسمیت شناختن تساوی در استعدادها و حقوق، استقالل مالی و شرکت در اقتصاد جامعه و اعطای آزادیهای سیاسی و اجتماعی به زنان را در سیاستگذاریهای اجتماعی برای حل مسائل مرتبط با جایگاه زنان در جامعه پیشگرفته است. این تحقیق با تحلیل یکی از گونهها در روش استخراج علوم انسانی به بررسی روش قرآن در حل مسئله با استفاده از روش اجتهاد قسم دوم و رویکرد تنزیلی در انتخاب آیات پرداخته است. قرآن ضمن توجه به ساختارهای بازتولید کننده مشکل، برای تغییر ساختارهای ذهنی و عینی جامعه تالش کرده است. با بررسی ً مبتنی بر رویکرد کل نگرانه روش قرآن به این نتیجه رسیدیم که رویکرد قرآن نه کامال بوده و نه رویکردی جزئی نگرانه. بلکه قرآن در حل مسائل در ضمن اصالح بسیاری از آسیبهای اجتماعی، مسئله جنسیت را از برجستگی روانی انداخت، ساختارهای بازتولید کننده مسئله را اصالح و در فرایندی منطقی در بستر نزول تدریجی و تنزیلی، دست به سیاستگذاری گسترده در سه حوزه بینش، گرایش و رفتار زده است. این اقدامات در هفت گام مطرحشده است.

https://arq.quran.ac.ir/article_175626_8892527e698625f3dd1c39fe08748d69.pdf