دانشگاه علوم و معارف قرآن کریمقرآن و علوم اجتماعی3060-56445220250622Nonverbal Communicative Behaviors and Their Impact on Social Interaction from the Perspective of the Qur’anمهارتهای رفتاری غیرکلامی و تاثیر آن در ارتباطات اجتماعی از دیدگاه قرآن103523129810.22034/arq.2025.231298FAمحمد اسماعیلصالحی زادهاستادیارگروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، شاهرود، ایران، (نویسنده مسئول)طاهرهحاجی قاسمیسطح 4 ،مدرسه علمیه تخصصی امام جعفرصادق علیه السلام، شاهرود، ایران0009-0009-9518-1273Journal Article20240205Nonverbal communication is the transfer of information, thoughts, and human behaviors from one person to another through means other than language and speech. In explaining nonverbal communication, the Qur’an highlights the significance of outward characteristics in individual and social relations—such as facial expressions, gaze, smiling, cheerfulness, crying, laughter, clothing, and the like—which constitute a considerable portion of social interactions. This study, using a descriptive-analytical method, examines nonverbal behavioral skills and their impact on social communication from the perspective of the Qur’an. The findings show that facial expressions reflect a person’s inner states and are among the most important elements of interpersonal interaction for maintaining healthy social relations. Individuals can respond appropriately to different situations through facial expressions, and a joyful or sorrowful face can bring happiness or sadness to those around them. One of the most important functions of eye-contact skills, which are essential for the soundness of social communication, is controlling one’s gaze, particularly in relation to the opposite sex, as well as refraining from looking at others with contempt. The communicative skill of smiling creates joy and delight, fosters affection and closeness among hearts, and contributes to social well-being. The skill of dressing and adorning the body with appropriate clothing ensures health in social communication and provides a basis for cohesion and connection among individualsانتقال اطلاعات، افکار و رفتارهای انسانی از یک شخص به شخص دیگر از طریق غیر زبان و گفتار ارتباط غیرکلامی است. قرآن در تبیین ارتباط غیر کلامی به اهمیت خصایص ظاهری در روابط فردی و اجتماعی نظیر حالات چهره، نوع نگاه، لبخند، گشاده رویی، گریه، خنده، پوشش و نظایر آن اشاره کرده که بخش قابل توجهی از ارتباطاتاجتماعی را تشکیل میدهند. این پژوهش بهروش توصیفی-تحلیلی به بررسی مهارتهای رفتاری غیرکلامی و تأثیر آن در ارتباطاتاجتماعی از دیدگاه قرآن پرداختهاست. یافتهها نشان میدهد که حالات چهره بیانگر حالات درونی انسان و از مهمترین عناصر تعامل میان فردی برای تعامل سالماجتماعی است. انسانها میتوانند با اتخاذ حالات چهره، متناسب با آن موقعیت، از خود عکسالعمل نشان دهند وچهره شاد یا محزون می تواند اطرافیان را خوشحال یا غمگین کند. از مهمترین کارکردهای مهارت ارتباطچشمی که عامل سلامت ارتباطاتاجتماعیست، کنترل نگاه به ویژه در مورد نگاه به جنس مخالف و نگاه تحقیرآمیز نکردن به دیگران است. مهارتارتباطی لبخند درانسانها ایجاد سرور و بهجت نموده، باعث جذب و الفت بین قلوب وسلامتاجتماع میشود. مهارت پوشش و زینت بدن با لباس مناسب، باعث سلامت در ارتباطاجتماعی شده و زمینه پیوستگی و ارتباط با یکدیگر را فراهم مینماید.https://arq.quran.ac.ir/article_231298_8301c321580a01c02e02df1f0a11387e.pdfدانشگاه علوم و معارف قرآن کریمقرآن و علوم اجتماعی3060-56445220250622A Cognitive-Textual Approach to the Social Verses of the Qurʾan Based on John Searle’s Speech Act Theoryتحلیل متن شناختی آیات اجتماعی قرآن کریم بر اساس نظریه کنش گفتاری جان سرل366722723610.22034/arq.2025.525441.1481FAزهرهبابااحمدی میلانیاستادیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران (نویسنده مسئول)0000-0001-8195-0419عبدالوحیدنویدیاستادیار گروه زبان و ادبیات عرب، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران0000-0002-0412-6159Journal Article20250524The social verses of the Qurʾan, as a significant part of the revealed teachings, play a foundational role in explaining human relations, organizing society, and guiding collective conduct. The importance of these verses has become all the more evident, particularly in the contemporary age, wherein societies are confronted with multiple challenges. Analyzing such verses is crucial not only for a more precise understanding of the Qurʾan’s social teachings but also for enhancing human interactions and realizing social justice. On the other hand, John Searle’s Speech Act Theory, with its emphasis on the functional dimensions of language and the manner in which speech influences behavior and social relations, provides a novel framework for a deeper comprehension of the Qurʾan’s social messages. Accordingly, this study, to conduct a cognitive-textual analysis of 120 randomly selected social verses of the Qurʾan, endeavors—through an interdisciplinary perspective and employing a descriptive-analytical method—to examine the various dimensions of the Qurʾanic social message from the standpoint of speech act functions. The findings indicate that the social verses, in addition to presenting foundational social concepts through diverse linguistic structures and speech acts, function to guide, exhort, reform, and direct individual and collective behavior. Each of these speech acts in the social verses of the Qurʾan has been employed with specific aims and functions. Assertive acts (35.71%) are utilized for articulating religious and doctrinal truths, explicating rulings, and describing the condition of the believers and the disbelievers. Directive acts (34.59%) are manifested through imperative verbs, prohibitive sentences, warnings, as well as rhetorical and reproachful interrogatives, inviting the audience to perform or abstain from particular actions. Expressive acts (13.16%) appear in verses that convey divine emotions such as anger, aversion, love, or sympathy with the servants, serving to exert a deeper influence upon the audience and stir their emotions. Declarative acts (9.77%) are employed for describing divine and social realities and play a role in explicating social truths and teachings. Commissive acts (6.77%), in the form of oaths, promises, and divine threats in the social verses of the Qurʾan, express the guarantee and commitment to the fulfillment of an actionآیات اجتماعی قرآن کریم، بهعنوان بخش مهمی از آموزههای وحیانی، نقش بنیادینی در تبیین روابط انسانی، ساماندهی جامعه و هدایت رفتارهای جمعی ایفا میکنند. اهمیت این آیات، بهویژه در عصر حاضر که جوامع با چالشهای متعددی مواجهاند، دوچندان شده است. تحلیل این آیات، نهتنها در فهم دقیقتر آموزههای اجتماعی قرآن، بلکه در ارتقای سطح تعاملات انسانی و تحقق عدالت اجتماعی اهمیت دارد. از سوی دیگر، نظریه کنش گفتاری جان سرل، با تمرکز بر ابعاد کارکردی زبان و نحوه تأثیرگذاری گفتار بر رفتار و مناسبات اجتماعی، بستری نوین برای فهم ژرفتر پیامهای اجتماعی قرآن فراهم میآورد. بر این اساس، مقاله حاضر با هدف تحلیل متنشناختی ۱۲۰ آیه از آیات اجتماعی قرآن کریم که بهصورت تصادفی انتخابشدهاند، تلاش میکند تا با رویکردی میانرشتهای و با تکیهبر روش توصیفی ـ تحلیلی، ابعاد مختلف پیامهای اجتماعی قرآن را از منظر کارکردهای گفتاری بررسی کند. نتایج حاصل از پژوهش حاکی از آن است که آیات اجتماعی، افزون بر ارائه مفاهیم بنیادین اجتماعی با بهرهگیری از ساختارهای زبانی و کنشهای گفتاری متنوع، در جهت هدایت، ترغیب، اصلاح و جهتدهی رفتارهای فردی و جمعی جامعه عمل میکنند. هر یک از این کنشهای گفتاری در آیات اجتماعی قرآن، با اهداف و کارکردهای خاصی بهکاررفته است. کنشهای اظهاری <strong>(</strong>35.71%) برای بیان حقایق دینی و اعتقادی، تبیین احکام و توصیف وضعیت مؤمنان و کافران بهکاررفتهاند و کنش ترغیبی (34.59%) از طریق افعال امری، جملات نهی، هشدارها و استفهامهای انکاری و توبیخی تجلییافته و مخاطب را به انجام یا ترک عملی خاص دعوت میکند. کنش عاطفی <strong>(</strong>13.16%) در آیاتی که بیانگر احساسات الهی همچون خشم، نفرت، محبت یا همدردی با بندگان است، به چشم میخورد و در جهت تأثیرگذاری عمیقتر بر مخاطب و برانگیختن احساسات او عمل میکند. کنش اعلامی <strong>(</strong>9.77%) برای توصیف واقعیتهای الهی و اجتماعی بهکاررفته و در تبیین حقایق و آموزههای اجتماعی نقش دارد. کنش تعهدی <strong>(</strong>6.77%) نیز در قالب سوگندها، وعدهها و تهدیدهای الهی در آیات اجتماعی قرآن، ضمانت و تعهد بر انجام کاری را بیان میکند.https://arq.quran.ac.ir/article_227236_586b3e92d92b2789ffcf3f69847cbb6b.pdfدانشگاه علوم و معارف قرآن کریمقرآن و علوم اجتماعی3060-56445220250622Individual and Social Impediments to Benevolence from the Perspective of the Holy Qur’anموانع فردی و اجتماعی نیکوکاری از دیدگاه قرآن کریم689322723210.22034/arq.2025.480367.1387FAشهاب الدینوحیدی مهرجردیدانشیار گروه فلسفه و کلام ،دانشکده الهیات،دانشگاه میبد،میبد،ایران.0000-0003-0233-3928Journal Article20240929The manner of addressing social and public issues is among the priority topics in the field of applied research. Benevolence is one of the esteemed concepts that, within religious teachings—particularly in the Holy Qur’an—has been emphasized and enjoined. According to the explicit statements of the Holy Qur’an, true believers are those who constantly strive to adorn themselves with the qualities of benevolence and righteousness. Benevolence, understood as the performance of virtuous deeds, encompasses a wide range of manifestations, and in Islamic sources it is referred to as <em>iḥsān</em>. Examples of such instances include financial and material assistance as well as the construction of public and charitable institutions. Thus, the concept of benevolence has extensive functions in individual, social, cultural, and spiritual domains. Nevertheless, there are always factors that hinder the performance of virtuous acts. These deterrent factors sometimes assume an individual aspect and at other times a social one. The findings of the study indicate that in religious teachings—particularly in the Holy Qur’an—factors such as miserliness, arrogance, and baseness are identified as individual obstacles to benevolence. Likewise, factors such as the misdefinition of benevolence, the absence of a culture of trust among individuals and within social institutions, as well as social and religious disputes and divisions, are identified as societal obstacles. In the present article, this issue is examined as a fundamental question with reference to the Qur’an. The study has been conducted through library sources and by employing a descriptive-analytical method, with the aim of examining the individual and social obstacles to benevolence from the perspective of the Qur’an.شیوة حل مسائل اجتماعی و عمومی یکی از موضوعات اولویتدار در حوزهی پژوهشهای کاربردی است. نیکوکاری از جمله مفاهیم ارزشمندی محسوب میشود که در آموزههای دینی، بهویژه در قرآن کریم، مورد توجه و سفارش قرار گرفته است. به صراحت قرآن کریم، مؤمنان واقعی کسانی هستند که همواره میکوشند خود را به صفات احسان و نیکوکاری آراسته سازند. نیکوکاری که انجام یک فعل خیر است، مصادیق بسیار گستردهای دارد و در منابع اسلامی از آن با عنوان «احسان» یادشده است. نمونههایی از این مصادیق شامل کمکهای مالی و مادی و همچنین ساخت بناهای عمومی و عامالمنفعه است؛ ازاینرو مفهوم نیکوکاری کارکردهای فراوانی در زمینههای فردی، اجتماعی، فرهنگی و معنوی دارد. بااینحال، همواره مسائلی وجود دارند که مانع انجام کار خیر میشوند. این عوامل بازدارنده گاه جنبة فردی و گاه جنبهی اجتماعی دارند. یافتههای پژوهش نشان میدهد که در آموزههای دینی بهویژه قرآن کریم، عواملی مانند بخل، تکبر و فرومایگی بهعنوان موانع فردی نیکوکاری معرفیشدهاند و عواملی مانند تعریف نادرست نیکوکاری، عدم وجود فرهنگ اعتماد در بین افراد و نهادهای جامعه، اختلافات و تفرقههای اجتماعی و دینی بهعنوان موانع اجتماعی معرفیشدهاند. در مقالهی حاضر این مسئله بهعنوان یک پرسش اساسی، با استناد به قرآن کریم مورد کاوش قرارگرفته است. پژوهش پیش رو با بررسی منابع کتابخانهای و به روش توصیفی-تحلیلی انجامشده و هدف آن، بررسی موانع اجتماعی و فردی نیکوکاری از دیدگاه قرآن استhttps://arq.quran.ac.ir/article_227232_235229b7fa307215b58ce4ffeb37826f.pdfدانشگاه علوم و معارف قرآن کریمقرآن و علوم اجتماعی3060-56445220250622The Foundations of Chastity in the Qurʾan and Ḥadīth: With an Emphasis on Its Individual and Social Functionsمبانی عفاف در قرآن و روایات با تأکید بر کارکردهای فردی و اجتماعی9412122724110.22034/arq.2025.519758.1472FAراضیهصادقیدانشجوی کارشناسی ارشد، رشته علوم قرآن و حدیث، دانشگاه اراک ، اراک ، ایران0009-0001-8142-6593فاطمهدسترنجدانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه اراک، اراک ، ایران (نویسنده مسئول)0000-0001-8663-7114علیحسن بیگیاستاد، گروه الهیات، دانشگاه اراک، اراک، ایران0000-0002-9375-8317Journal Article20250429Chastity, as one of the foundational values in the Islamic moral system, is a multidimensional concept rooted in Qurʾanic teachings and ḥadīth traditions. This value, signifying self-restraint, purity, and adherence to divine limits, not only safeguards human dignity but also regulates social relations along healthy and ethically grounded lines. A chaste mode of life, as a balanced paradigm of living, has acquired particular significance in contemporary Islamic societies by fostering moral self-awareness and resistance against countercultural pressures. The article seeks to elucidate the Qurʾanic and ḥadīth-based foundations of chastity and to examine its functions in individual and social life, with the aim of presenting a coherent framework for employing this value in addressing moral and social challenges, as well as proposing strategies for its reinforcement against cultural threats. Employing a descriptive-analytical method, the author concludes that the foundations of chastity in the Qurʾan and ḥadīth consist of faith, God-consciousness (taqwā), self-restraint, self-knowledge, and purification of the soul. These foundations transform chastity into both an educational and a social strategy: on the individual level, it leads to psychological tranquility, reduction of anxiety, enhancement of self-esteem, and avoidance of high-risk behaviors; on the social level, chastity, by establishing clear behavioral boundaries, strengthens public trust and social security while reducing harms such as betrayal, harassment, and moral deviance. These findings demonstrate the pivotal role of chastity in sustaining the family, reinforcing cultural cohesion, and confronting challenges such as the penetration of non-Islamic cultures and the weakening of traditional institutions.عفاف یکی از ارزشهای بنیادین در نظام اخلاقی اسلام، مفهومی چندبعدی است که ریشه در آموزههای قرآنی و روایات دارد. این ارزش که به معنای خودکنترلی، پاکدامنی و پایبندی به حدود الهی است، نهتنها کرامت انسانی را حفظ میکند بلکه روابط اجتماعی را در مسیری سالم و اخلاقمدار تنظیم مینماید. زیست عفیفانه، بهعنوان الگویی متعادل برای زندگی، با تقویت خودآگاهی اخلاقی و مقاومت در برابر فشارهای ضد فرهنگی، در جوامع اسلامی معاصر اهمیتی ویژه یافته است. این نوشتار درصدد تبیین مبانی قرآنی و روایی عفاف و بررسی کارکردهای آن در زندگی فردی و اجتماعی است تا چارچوبی منسجم برای بهرهگیری از این ارزش در حل مسائل اخلاقی و اجتماعی ارائه دهد و راهکارهایی برای تقویت آن در برابر چالشهای فرهنگی پیشنهاد کند. نگارنده در این نوشتار با روش توصیفی تحلیلی به این نتیجه رسیده که مبانی عفاف در قرآن و روایات شامل ایمان، تقوا، خویشتنداری، خودشناسی و تهذیب نفس است. این مبانی، عفاف را به راهبردی تربیتی و اجتماعی تبدیل میکنند که در بعد فردی، آرامش روانی، کاهش اضطراب، افزایش عزتنفس و دوری از رفتارهای پرخطر را به دنبال دارد. در بعد اجتماعی، عفاف با ایجاد مرزهای روشن رفتاری، اعتماد عمومی و امنیت اجتماعی را تقویت کرده و آسیبهایی مانند خیانت، مزاحمت و ناهنجاریهای اخلاقی را کاهش میدهد. این نتایج نشاندهنده نقش کلیدی عفاف در پایداری خانواده، انسجام فرهنگی و مقابله با چالشهایی مانند نفوذ فرهنگهای غیر اسلامی و تضعیف نهادهای سنتی استhttps://arq.quran.ac.ir/article_227241_530043cf9f5bf1f0ed1b8a071fc04057.pdfدانشگاه علوم و معارف قرآن کریمقرآن و علوم اجتماعی3060-56445220250622Indicators of Social Capital from the Perspective of the Qur’an and Ḥadīthشاخصههای سرمایه اجتماعی از منظر قرآن و روایات12215322723510.22034/arq.2025.481364.1390FAاسماعیلچراغی کوتیانیاستادیار گروه جامعه شناسی، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، قم، ایران0009-0005-9509-7507Journal Article20241005Social capital constitutes one of the most significant assets of any society, contributing to its stability and vitality. Despite its importance in social life, this phenomenon has not been sufficiently institutionalized in contemporary society; this is evident in the rising rates of divorce and unstable marriages, the increasing prevalence of various crimes, widespread mistrust of others, and the dominance of individualistic culture. The necessity of social capital has led Islam, as a realist religion, to encourage members of the Muslim community to cultivate and strengthen this asset. In this article, an attempt has been made to address the most significant indicators of social capital from the perspective of the Qurʾan. The method of data collection in this study is documentary and library-based, while their analysis is conducted through the ijtihādī method with a socio-exegetical approach. The findings indicate that the Qurʾan and ḥadīth emphasize adherence to social trust, religious brotherhood, social cooperation, social solidarity, and social commitment as the most important indicators of social capital.سرمایه اجتماعی یکی از مهمترین سرمایههای هر جامعهای است که به پایایی و پویایی جامعه کمک میکند. علیرغم اهمیت این سرمایه در حیات اجتماعی، این پدیده در حدّ کافی در جامعه نهادینه نشده است؛ این امر از رشد آمار طلاق و ازدواجهای کمدوام، میزان روزافزون انواع جنایتها، بیاعتمادی به دیگران، سلطه فرهنگ فردگرایی و...بهروشنی دریافت میشود. ضرورت وجود سرمایه اجتماعی سبب شده تا اسلام بهمثابه دینی واقعگرا، آحاد جامعه اسلامی را به تولید این سرمایه ترغیب کند. در این نوشتار تلاش شده است تا به مهمترین شاخصههای سرمایه اجتماعی از منظر قرآن پرداخته شود. روش گرداوری داده در این پژوهش، اسنادی و کتابخانهای و روش پردازش آنها مبتنی بر روش اجتهادی با رویکرد تفسیری اجتماعی بوده است. یافتهها بیانگر آن است که قرآن و روایات پایبندی به اعتماد اجتماعی، اخوت دینی، تعاون اجتماعی، همبستگی اجتماعی و تعهد اجتماعی را بهعنوان مهمترین شاخصههای سرمایه اجتماعی مورد تأکید قرار داده است.https://arq.quran.ac.ir/article_227235_4718d045893d04bbe6e264f0051e12e7.pdfدانشگاه علوم و معارف قرآن کریمقرآن و علوم اجتماعی3060-56445220250622An Analytical Study of the Cultural Strategies of the Noble Qur’an in Confronting Social Inequalitiesواکاوی راهبردهای فرهنگی قرآن کریم در مقابله با نابرابریهای اجتماعی15418322725210.22034/arq.2025.477708.1409FAمحمدعزیزیاستادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی، تهران، ایرانفاطمهمسجدیاستادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی، تهران، ایران (نویسنده مسئول)0000-0001-8199-9669سید حسینجعفری نسباستادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانJournal Article20241228Social inequality is a longstanding challenge in human societies, rooted in unequal access to power, wealth, and social status. Advances in science, industry, and social relations have rendered these inequalities more complex, leading to conflicts, crises, and injustices. The Noble Qur’an, as a source of divine guidance, provides cultural strategies for confronting such inequalities and outlines intellectual and practical frameworks for the formation of a more just and desirable society. The realization of such a society is unattainable without raising awareness, imparting knowledge, and transforming the cultural order. This study, employing Qur’anic data and a descriptive–analytical method, seeks to elucidate the cultural strategies of the Qur’an in addressing social inequalities. Accordingly, the key Qur’anic cultural strategies are as follows: cognitive reform, which entails focusing on correcting human perception and understanding of oneself. This includes emphasizing the intrinsic dignity of every individual, equality in the principle of creation, the purpose and wisdom of creation, and the equal rights of men and women. This approach rejects notions of racial or ethnic superiority. Value reform, in turn, signifies the transformation of the community’s value system by replacing superficial criteria such as wealth and power with authentic Islamic values such as faith, piety, knowledge, and jihad, thereby fostering a just social hierarchy; and social reforms, which entail defining a proper outlook on power and wealth as instruments for serving humanity, combating corruption, and defending the oppressed, while also offering mechanisms for reducing wealth accumulation and ensuring its equitable circulation to prevent economic disparities. The findings suggest that social inequality in a monotheistic society arises from the lack of alignment between beliefs, values, and socio-political–economic structures with religious teachings and the aforementioned cultural strategies. Attaining an Islamic modern civilization and a just society requires nurturing individuals through cultural reforms and a fundamental transformation in their beliefs and values. The Qur’an’s approach to equality does not entail absolute uniformity; rather, it acknowledges differences arising from talents and efforts while upholding justice and balance.نابرابری اجتماعی چالشی دیرینه در جوامع بشری است که ریشه در دسترسی نابرابر به قدرت، ثروت و منزلت دارد. پیشرفت علم، صنعت و روابط اجتماعی این نابرابریها را پیچیدهتر کرده و منجر به درگیریها، بحرانها و بیعدالتیها شده است. قرآن کریم بهعنوان منبع هدایت، راهبردهای فرهنگی برای مواجهه با این نابرابریها ارائه میدهد و چارچوبهای فکری و عملی برای جامعهای عادلانه و مطلوب ترسیم میکند. تحقق چنین جامعهای بدون آگاهیبخشی، معرفت آموزی و دگرگونی نظام فرهنگی، امکانپذیر نیست. این پژوهش با استفاده از داده های قرآنی و روش توصیفی- تحلیلی با هدف تبیین راهبردهای فرهنگی قرآن در مقابله با نابرابری های اجتماعی نگارش یافته است. بر این اساس راهبردهای کلیدی فرهنگی قرآنی عبارتاند از: <strong>اصلاحات بینشی به معنای</strong> تمرکز بر اصلاح نگرش و درک انسان نسبت به خود که شامل تأکید بر کرامت ذاتی هر فرد، برابری در اصل آفرینش، هدف و حکمت خلقت و حقوق برابر زن و مرد است. این رویکرد، مفاهیم برتری نژادی یا قومی را رد میکند؛ <strong>اصلاحات ارزشی به معنای</strong> اصلاح نظام ارزشی جامعه از طریق جایگزینی معیارهای سطحی مانند ثروت و قدرت با ارزشهای اصیل اسلامی چون ایمان، تقوا، علم و جهاد. این امر به ایجاد سلسلهمراتب اجتماعی عادلانه کمک میکند؛<strong> اصلاحات اجتماعی به معنای </strong>تبیین نگرش درست به قدرت و ثروت بهعنوان ابزارهایی برای خدمت به خلق، مبارزه با فساد و دفاع از مظلومان و نیز ارائهی راهکارهایی برای کاهش انباشت ثروت و گردش عادلانه آن با هدف جلوگیری از ایجاد شکافهای اقتصادی. بر این اساس میتوان نتیجه گرفت نابرابری اجتماعی در جامعهی توحیدی ناشی از عدم هماهنگی بین باورها، ارزشها و ساختارهای سیاسی-اقتصادی با آموزههای دینی و راهبردهای فرهنگی پیشگفته است. دستیابی به تمدن نوین اسلامی و جامعهای عادلانه، نیازمند تربیت افراد از طریق اصلاحات فرهنگی و تحول بنیادین در باورها و ارزشهای آنان است. رویکرد قرآن به برابری، به معنای یکسانسازی مطلق نیست بلکه تفاوتهای ناشی از استعدادها و تلاشها به رسمیت شناخته میشود و بر عدالت و تعادل تأکید دارد.https://arq.quran.ac.ir/article_227252_891072487fabf861f33aafd56523b531.pdf