نقش تربیتی آموز ه های مهدوی در اخلاق فردی و اجتماعی از منظر قرآن و حدیث

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسنده

استاد یار ، گروه علوم قرآن و حدیث ، دانشگاه آمل ، آمل ، ایران

1022064/arq.2023.361883.1136

چکیده

اعتقاد به وجود و ظهور امام مهدی )عج( همچون سایر اجزای اعتقادات دینی، آثار
تربیتی معینی به دنبال دارد. ضرورت اعتقاد به مهدویت بر اساس قرآن و روایت
معصومین )ع(، برای انسانها مجموعهای از اصول و ضوابط را فراهم میسازد که
طی آن، زندگی خویش را بر محور تلاش برای نزدیک شدن ظهور تنظیم میکنند.
در اینجاست که چهره آموزههای تربیتی مهدوی )عج( خود را آشکار میسازد. این
پژوهش تلاش نمود تا با اتخاذ روش توصیفی- تحلیلی، نقش برخی از آموزههای
تربیتی مهدویت را بر اساس آموزههای قرآن و روایات استخراج نموده و تأثیر آنها
را در تربیت جامعه انسانی و زمینهسازی برای ظهور تبیین نماید. بررسیها نشان
میدهد آموزههای تربیتی همچون خدامحوری، بصیرت، عزتنفس، امیدواری،
ظلمستیزی، آمادگی همهجانبه، اسوه بودن و... نکات تربیتی مدنظر اسلام و
ویژگی اصحاب امام عصر )عج( است که با تلاش و کوشش در راستای کسب
این فضایل میتوان زمینهساز حاکمیت حق بر روی زمین گردید و سعادت فردی
و اجتماعی را تضمین نمود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Educational Role of the Teachings of Mahdavism in Individual and Social Ethics from the Perspective of the Qur’an and Hadith

نویسنده [English]

  • hossein moghadas
Assistant Professor, Department of Quran and Hadith Sciences, Amol University, Amol, Iran
چکیده [English]

Belief in the existence of Imam Mahdi (A.S.) and his reappearance, like other
components of religious beliefs, has certain educational effects. The necessity
of believing in Mahdavism on the basis of the Qur’an and the hadiths of
the Infallibles (A.S.) provides people with a set of principles and rules to organize
their lives on the axis of seeking to hasten the reappearance of Imam
Mahdi (A.S.). This is where the educational teachings of Mahdavism reveal
themselves. This research attempted to extract the role of some of the educational
teachings of Mahdavism based on the teachings of the Qur’an and
hadiths, using the descriptive-analytical method, and explaining their impact
on the education of human society and the preparation for the Reappearance.
Studies indicate that educational teachings such as God-centeredness, insight,
self-esteem, hope, anti- tyranny, all-round preparation, resilience, etc.
Among Islamic teachings and the characteristics of the companions of the
Imam Mahdi (A.S.) there are virtues that through their application can prepare
the ground for the State of Truth on earth and thus ensure individual and
social happiness.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Educational Components
  • Mahdavism
  • Ethics
  • God-centeredness
  • Insight
  • Anti-tyranny
  • Hope
* قرآن کریم؛ ترجمه ناصر مکارم شیرازی.
* نهجالبلاغه؛ ترجمه محمد دشتی.
1-
ابن شعبه حرانی، حسن بن علی ) 1421 ق(، تحف العقول عن احادیث آل الرسول، قم، مؤسسه النشر
الاسلامی.
2-
ابنبابویه، محمد بن علی، ) 1380 (، کمالالدین و تمام النعمۀ، قم، دارالحدیث.
3-
آمدی، عبدالواحد بن محمد، ) 1410 ق(، غررالحکم و درر الکلم، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
4-
پطروشفسکی، ایلیا پاولوویچ ) 1341 (. نهضت سربداران در خراسان، چاپ سوم، ترجمه کریم
کشاورز، تهران، انتشارات پیام.
5-
تمیمی آمدی، عبدالواحد، ) 1410 ق(، غررالحکم و درر الکلم، قم، دارالکتب الاسلامیۀ.
6-
جوادی آملی، عبدالله، ) 1385 (، مبادی اخلاق در قرآن، قم، اسراء.
7-
حکیمی، محمدرضا، ) 1388 (، خورشید مغرب، تهران، دفتر فرهنگ اسلامی.
8-
دبس، موریس، ) 1368 (، مراحل تربیت، ترجمه علیمحمد کاردان، تهران، دانشگاه تهران.
9-
دستغیب، سید عبدالحسین، ) 1379 (، گناهان کبیره، قم، دفتر انتشارات اسلامی.
- 10
راغب اصفهانی، حس ن بن محمد، ) 1416 ق(. المفردات فی غر ب القرآن. ب روت، الدارالشام ه. ی ی ی ی
- 11
رحیمی جعفری، محسن، کارگر، رحیم؛ ) 1392 (، بررسی تحلیلی روایی عنصر بصیرت در یاران امام
زمان )عج(، انتظار موعود، سال سیزدهم، شماره 43 .
- 12
رزق، خلیل، ) 1429 (، الامام المهدی علیهالسلام و الیوم الموعود، چاپ سوم، بیروت، دارالولاء.
- 13
رضوانی، علیاصغر، ) 1386 (، دکترین مهدویت تنها راه نجات بشر، قم، مسجد مقدس جمکران.
- 14
رهنمایی، سید احمد، ) 1388 (، پایههای روانشناختی تربیت دینی، اسلام و پژوهشهای تربیتی،
شماره 2، ص 109 - 138 .
- 15
سلیمان، کامل، ) 1376 (، یومالخلاص، تهران، آفاق.
- 16
سیف، علیاکبر، ) 1384 (، روانشناسی پرورشی، تهران، آ گاه.
- 17
شهرابی فراهانی، فاطمه، ) 1393 (، بررسی جایگاه آموزههای مهدویت در سبک زندگی اسلامی و
دلالتهای آن در تعلیم و تربیت، پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شاهد.
- 18
طاهرزاده، اصغر، ) 1388 (، آنگاهکه فعالیتهای فرهنگی پوچ میشود، اصفهان، لب المیزان.
- 19
طباطبایی، سید محمدحسین، ) 1374 ش(، المیزان فی تفسیرالقرآن، قم، جامعه مدرسین وابسته به
حوزه علمیه قم.
- 20
فقیهی، علینقی، ) 1396 (، روبکرد تربیتی تزکیه و کاربرد آن در محورهای چهارگانه سبک زندگی
اسلامی، سال نهم، شماره دوم، ص 23 - 38 .
- 21
فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی، ) 1387 (، اخلاق حسنه، تهران، پیام عدالت.
- 22
قرائتی، محسن، ) 1388 (، تفسیر نور، ج 6، تهران. موسسه فرهنگی درسهایی از قرآن.
- 23
کلینی، محمد بن یعقوب، ) 1407 ق(، ا لکافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
- 24
مجلسی، محمدباقر، ) 1403 ق(، ج 2، بحارالانوار، بیروت، دارإحیاءالتراث العربی.
- 25
مطهری، مرتضی، ) 1372 ( مجموعة آثار، ج 3، قم، انتشارات صدرا.
- 26
مطهری، مرتضی، ) 1372 (، مجموعه آثار، فلسفه تعلیم و تربیت، ج 22 . قم، انتشارات صدرا.
- 27
مطهری، مرتضی، ) 1388 (، امدادهای غیبی در زندگی، قم، صدرا.
- 28
مکارم شیرازی، ناصر، ) 1371 (، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیۀ.
- 29
مکارم شیرازی، ناصر، ) 1384 (، حکومت جهانی مهدی )عج(، قم، نسل جوان.
- 30
منصوری، محمدهادی، ) 1395 ( تحلیلی درباره بصیرت یاوران امام زمان )عج( و فرایند دستیابی به
آن در آینه قرآن و کلام علوی )ع(، انتظار موعود، سال شانزدهم، شماره 55 ، ص 5- 27 .
- 31
موسوی گیلانی، سید رضی، ) 1392 (، چیستی و چرایی سبک زندگی و نسبت آن با دین و
مهدویت، مشرق موعود، سال هفتم، شماره 25 ، ص 123 - 138 .