باز پژوهی آسیب‌های دنیادوستی بر روابط اجتماعی مبلغان دین از منظر قرآن و روایات

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسنده

سطح 4 ، تبلیغ و ارتباطات دینی ، حوزه علمیه قم ، قم ، ایران .

1022064/arq.2023.356460.1121

چکیده

یکی از مهمترین آفات تبلیغ دین و یکی از موانع اصلی روابط اجتماعی مبلغان
دین و اثرگذاری آنها بر قلوب مردم، رذیله دنیادوستی است. ازاینرو این تحقیق با
استفاده از منابع کتابخانهای و با روش توصیفی و تحلیلی، ضمن معرفی آسیبهای
دنیادوستی مبلغ در تبلیغ دین از منظر آیات و روایات، عواقب آن برای مبلغ، مردم
و فرایند تبلیغ دین تبیین تشریح شده است. یافتههای این پژوهش حاکی از آن
است که دنیادوستی مبلغ در تبلیغ دین به اشکال و مصادیق مختلفی ممکن است
بروز کند که همه آنها در ذیل سه عنوان کلی حب نفس، مال دوستی و جاهطلبی
قرار میگیرند. آموزههای دینی داللت دارند بر اینکه مبلغ دنیادوست از چشم
مردم میافتد، آبرویش میرود، مردم از دورش پراکنده میشوند، کالم و تبلیغش
نهتنها اثر ندارد؛ بلکه ممکن است دین مردم را هم بدزدد و آنها را از راه حق
ً در نقطه
منحرف کند که این خطرناکترین آسیب دنیادوستی مبلغ است و دقیقا
مقابل تبلیغ دین قرار دارد و مبلغ دنیادوست خواهناخواه با رفتار و کردارش که از
دنیادوستی او نشئت میگیرد، بر ضد دین گام برمیدارد و دین مردم را از آنها
میگیرد. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Re-examining the Harms of Preachers’ Worldliness over the Social Relations from the Perspective of the Qur’an and Hadiths

نویسنده [English]

  • Seyed Mohammad Alavizade
Level 4, Religious Propaganda and Communication, Qom Seminary, Qom, Iran.
چکیده [English]

One of the main challanges of Tabligh (preaching to Islam), and the most important obstacles to the social relations of Islamic preachers and the impact of their preaching on people's hearts, is the vice of materialistic intention and greediness. Therefore, this research, using library sources and descriptive analytical method, aims to explain the harms of materialistic intention of preachers from the perspective of verses and narrations, and their consequences for the preachers, people, and the process of religious preaching. .
The results of this research indicate that the prechers’ greediness and money-oriented intention during tabligh to Islam may appear in different forms and instances, all of which fall under the three general headings: love of self (egoism), love of wealth (materialism), and love of status and fame. Religious teachings show that the preacher who loves the world will lose his reputation among people and they will disperse from him, and his words and preaching will not only have no effect, rather, it is possible that he deviate them from the right path, which is the most serious harm of wordliness of preachers, and it is exactly the opposite of the purpose of tabligh, and it distances people from religion whether he wants it or not, with his behavior and actions stemming from his love for the world.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Harm
  • Wordliness
  • Religion
  • Preacher
  • Tabligh
  • Social Relations
قرآن کریم.
 - ابراهیمزاده آملی، عبدالله، )۱۳۸۳(، دینپژوهی، چاپ دوم، تهران، تحسین.
 - ابراهیمی دینانی، غالم حسین، )۱۳۸۰(، قواعد کلی فلسفی در فلسفه اسالمی، ۳ جلد، تهران،
پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
 - ابن طاووس، علی بن موسی، )۱۴۰۹ ق(، إقبال األعمال )ط- القدیمة(، ۲ جلد، چاپ دوم، تهران،
دارالکتب اإلسالمیه.
 - ابن منظور االفریقی المصری، ابی الفضل جمال الدین محمدبن مکرم، )1414 ق(، لسان العرب، 15
جلد، چاپ سیزدهم، بیروت، دار صادر.
 - ابنبابویه، محمد بن علی، )۱۳۶۲(، الخصال، تحقیق و تصحیح: غفاری، علیاکبر، ۲ جلد، چاپ
اول، قم، جامعه مدرسین.
 - ابنبابویه، محمد بن علی، )1378(، عیون أخبار الرضا )علیهالسالم(، تحقیق و تصحیح: الجوردی،
مهدی، ۲ جلد، چاپ اول، تهران، نشر جهان.
 - ابنبابویه، محمد بن علی، )۱۴۱۳ ق(، من ال یحضره الفقیه، تحقیق و تصحیح: غفاری، علیاکبر، 4
جلد، چاپ دوم، قم، دفتر انتشارات اسالمی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
 - اسماعیلی زاده، عباس، )۱۳۹۱(، »واکاوی معنای »دین« در کاربردهای قرآنی آن«، آموزههای
قرآنی، شماره .۱۵
 - امام چهارم، علی بن الحسین )علیهالسالم(، )۱۳۷۶(، الصحیفة السجادیة، چاپ اول، قم، دفتر نشر
الهادی.
 10-تمیمی آمدی، عبدالواحد بن محمد، )۱۳۶۶(، تصنیف غررالحکم و درر الکلم، تحقیق و تصحیح:
درایتی، مصطفی، چاپ اول، قم، دفتر تبلیغات.
 11-توفیقی، حسین، )1385(، آشنایی با ادیان بزرگ، چـاپ نهـم، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب
علوم انسانی دانشگاهها )سـمت(: موسـسه فرهنگی طه: مرکز جهانی علوم اسالمی.
 12-تهرانی، مجتبی، )۱۳۸۱(، اخالق الهی، چاپ اول، تهران، مؤسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر.
 13-حاجی، محمدعلی، )۱۳۸۱(، آسیبشناسی تربیت دینی، دانشنامه امام علی علیهالسالم )زیر نظر
علیاکبر رشاد(، ۱۲ جلد، چاپ اول، تهران، مؤسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر.
 14-حر عاملی، محمد بن حسن، )۱۴۰۹ ق(، وسائلالشیعة، ۳۰ جلد، چاپ اول، قم، مؤسسة آلالبیت
)علیهمالسالم(.
 15-حرانی، حسن بن علی ابن شعبه، )۱۳۶۳(، تحفالعقول، تحقیق و تصحیح: غفاری، علیاکبر،
چاپ دوم، قم، جامعه مدرسین.
 16-حریری، محمد یوسف، )۱۳۸۵(، فرهنگ اصطالحات قرآنی، بی چا، قم، هجرت.
 17-حکیمی، محمدرضا و حکیمی، محمد و حکیمی، علی، )۱۳۸۰ ش(، الحیاة، ترجمه احمد آرام،
۶ جلد، چاپ اول، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسالمی.
 18-خندان، محسن، )۱۳۷۴(، تبلیغ اسالمی و دانش ارتباطات اجتماعی، چاپ اول، تهران، مرکز چاپ
و نشر سازمان تبلیغات اسالمی.
 19-دستغیب، عبد الحسین، )۱۳۸۷(، اخالق اسالمی، چاپ چهاردهم، قم، دفتر انتشارات اسالمی
وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
 20-دغیم، سمیح؛ جهامی، جیرار، )2006 م(، الموسوعة الجامعة لمصطلحات الفکر العربی و اإلسالمی،
2 جلد، چاپ اول، بیروت، مکتبة لبنان ناشرون.
 21-دهخدا، علیاکبر، )۱۳۹۰(، لغتنامه دهخدا، ۲ جلد، چاپ دوم، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.
 22-ذوالفقاری، حسن، )1385(، داستانهای امثال، چاپ دوم، تهران، مازیار.
 23-راغب اصفهانی، أبو القاسم الحسین بن محمد، )۱۴۱۲ ق(، المفردات فی غریب القرآن، المحقق:
صفوان عدنان الداودی، چاپ اول، دمشق و بیروت: دار القلم و الدار الشامیة.
 24-سهرابی رنانی، مریم و رشیدپور، علی و اعتباریان، اکبر، )۱۳۹۵(، »شناسایی عوامل تأثیرگذار بر
اثربخشی تبلیغـات فرهنگـی بـر مبنـای نظریـه برخاسـته از دادهها و ارائـه الگـوی اثربخشـی تبلیغات
فرهنگی«، فصلنامه راهبرد اجتماعی فرهنگی، شماره .۱۹
 25-شرتونی، سعید، )۱۳۸۵(، اقرب الموارد فی فصح العربیه و الشوارد، 5 جلد، چاپ دوم، تهران، اسوه.
 26-شریف الرضی، محمد بن حسین، )1414 ق(، نهجالبالغة )للصبحی صالح(، تحقیق و تصحیح:
فیض اإلسالم، چاپ اول، قم، هجرت.
 27-شعاری نژاد، علیاکبر، )1375(، فرهنگ علوم رفتاری، چاپ دوم، تهران، امیرکبیر.
 28-شعیری، محمد بن محمد، بیتا، جامع األخبار، چاپ اول، نجف، مطبعة حیدریة.
 29-شهید ثانی، زینالدین بن علی، )۱۴۰۹ ق(، منیة المرید، تحقیق و تصحیح: مختاری، رضا، چاپ
اول، قم، مکتب اإلعالم اإلسالمی.
 30-طباطبایی، سید محمدحسین، )۱۳۸۱(، سنن النبی )صلیاللهعلیهوآله( )آداب، سنن و روش رفتاری
پیامبر گرامی اسالم(، مترجم: حسین استاد ولی چاپ سوم، تهران، پیام آزادی.
 31-طباطبایی، سید محمدحسین، )1417 ق(، المیزان فی تفسیر القرآن، چاپ پنجم، قم، دفتر انتشارات
اسالمی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
 32-طباطبایی، محمدحسین، )1388(، شیعه در اسالم، چاپ پنجم، قم، مؤسسه بوستان کتاب )مرکز
چاپ و نشر دفتر تبلیغات اسالمی حوزه علمیه قم(.
 33-طبرسی، حسن بن فضل، )1412 ق(، مکارم األخالق، چاپ چهارم، قم، شریف رضی.
 34-طریحی، فخرالدین بن محمد، )1362(، مجمعالبحرین، 6 جلد، تحقیق احمد الحسینی، چاپ
اول، تهران، انتشارات مرتضوی.
 35-طوسی، محمد بن حسن، )1385(، الخالف، 2 جلد، چاپ ،6 قم، دفتر انتشارات اسالمی وابسته
به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
 36-عبد الباقی، محمد فؤاد، )1998 م(، المعجم المفهرس أللفاظ القرآن الکریم، بی چا، مصر، دار
الکتب المصریة.
 37-عمید، حسن، )۱۳۸۹(، فرهنگ فارسی عمید، چاپ اول، تهران، راه رشد.
 38-فراهیدی، خلیل بن احمد، )۱۴۰۹ ق(، العین، ۹ ج، چاپ دوم قم، مؤسسة دار الهجرة.
 39-فیروزآبادی، محمد بن یعقوب و مرتضی زبیدی، محمد بن محمد، )1414 ق یا 1994 م(، تاج
العروس فی شرح القاموس، محقق: علی شیری، 20 جلد، چاپ اول، بیروت – لبنان، دار الفکر.
 40-فیض کاشانی، مأل محسن و ابن شاه مرتضی، محمد، )1417 ق(، المحجة البیضاء، 8 جلد، چاپ
چهارم، قم، دفتر انتشارات اسالمی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
 41-قرائتی، محسن، )۱۳۸۸(، قرآن و تبلیغ، ویراست ،۲ چاپ هفتم، تهران، مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن.
 42-قرشی بنایی، علیاکبر، )۱۴۱۲ ق(، قاموس قرآن، ۷ جلد، چاپ ششم، تهران، دارالکتب االسالمیة.
 43-القزوینی الرازی، أبو الحسین أحمد بن فارس بن زکریاء؛ )۱۳۹۹ ق- ۱۹۷۹ م(، معجم مقاییس
اللغة، المحقق: عبدالسالم محمد هارون، ۶ جلد، دارالفکر.
 44-کراجکی، محمد بن علی، )۱۴۱۰ ق(، کنز الفوائد، تحقیق و تصحیح: نعمة، عبدالله، ۲ جلد، چاپ
اول، قم، دارالذخائر.
 45-کشی، محمد بن عمر، )۱۴۰۹ ق(، رجال الکشی - إختیار معرفة الرجال، تحقیق و تصحیح:
طوسی، محمد بن حسن / مصطفوی، حسن، چاپ اول، مشهد، مؤسسة نشر دانشگاه.
 46-کلینی، محمد بن یعقوب بن اسحاق، )۱۴۰۷ ق(، الکافی، محقق - مصحح: غفاری علیاکبر و
آخوندی، محمد، ۸ جلد، چاپ چهارم، تهران، دارالکتب اإلسالمیة.
 47-متقی الهندی، عالءالدین علی بن حسامالدین، )۱۴۰۱ ق1981/ م(، کنز العمال فی سنن األقوال
واألفعال، المحقق: بکری حیانی - صفوة السقا، چاپ پنجم، بیروت، مؤسسة الرسالة.
 48-مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، )۱۴۰۳ ق(، بحار األنوار، 111 جلد، چاپ دوم، بیروت، دار
إحیاء التراث العربی.
 49-مصباحیزدی، محمدتقی، )1393(، آموزش عقاید، 3 جلد، چاپ شصت و ششم، تهران، مؤسسه
انتشارات امیرکبیر، شرکت چاپ و نشر بینالملل.
 50-مطهری، مرتضی، )۱۳۹۰(، مجموعه آثار شهید مطهری، بی چا، تهران، صدرا.
 51-معین، محمد، )۱۳۸۱(، فرهنگ فارسی معین، ۲ جلد، چاپ چهارم، تهران، آدنا )کتاب راه نو(.
 52-موسوی خمینی، سید روحالله، )۱۳۸۹(: صحیفه امام خمینی )رحمهالله(، ۲۲ جلد، چاپ پنجم،
تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی )رحمهالله(.
 53-نراقی، احمد بن محمدمهدی، )1378(، معراج السعادة، چاپ ششم، قم، مؤسسه انتشارات هجرت.
 54-نراقی، محمدمهدی، )1377(، علم اخالق اسالمی )ترجمه جامع السعادات(، ترجمه سیدجالل
الدین مجتبوی، 3 جلد، چاپ چهارم، تهران، انتشارات حکمت.
 55-هاشمی شاهرودی، محمود، )۱۳۸۷(، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهلبیت )علیهمالسالم(، چاپ
ّ سه دائرة المعارف فقه اسالمی، قم.
اول، مؤس
 :Wikipedia English encyclopedia Free ,disorder personality Histrionic ,)2021 (,RacoonyRE 56-
disorder_personality_Histrionic/wiki/org.wikipedia.en://htt