آثار اعتقاد به مالکیت خدا در زندگی انسان از منظر قرآن کریم

اسماعیلی, سید محمد; روحی, رحمت الله

doi:10.22034/arq.2023.190741

آثار اعتقاد به مالکیت خدا در زندگی انسان از منظر قرآن کریم

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

سید محمد اسماعیلی ¹

رحمت الله روحی ²

¹ استادیار گروه قرآن و حدیث ، دانشکده علوم قرآنی قم ، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم ، قم ، ایران (نویسنده مسئول)

² طلبه سطح سه، فقه و اصول، حوزه علمیه قم، قم، ایران

10.22034/arq.2023.190741

چکیده

در نظام توحیدی، مالکیت خدا جایگاه ویژه‌ای دارد و اعتقاد به آن می‌تواند آثار بسیار زیادی در ابعاد گوناگون زندگی انسان داشته باشد. در این نوشتار با روش توصیفی- تحلیلی آثار اعتقاد به مالکیت خدا از دیدگاه قرآن کریم در زندگی انسان در سه حوزه «بینش، گرایش و کنش»، موردبررسی قرارگرفته است. در بُعد بینش، در قرآن کریم آثاری برای اعتقاد به مالکیت خدا ذکرشده است، مانند اصلاح بینش، نفی شرک، نفی خویش مالکی استقلالی و خودپندارة مثبت را بیان کرده است که آدمی نوعی نگرش درست نسبت به خدا و قضاوت ذهنی مطابق با حقیقت دربارة خود پیدا می‌کند. در بُعد گرایش نیز قرآن بیان داشته است که اعتقاد به مالکیت خدا از قوای هدایتگر است و در حالات و صفات نفسانی پایدار، آثار ارزشمندی دارد، مانند افزایش محبت الهی، اخلاص، تواضع، توکل، بیم و امید، زهد و استعانت. در حوزه کنش، اعتقاد به مالکیت خدا یک عامل درونی است و آثاری پرباری، مانند انجام عبادات و ترک محرمات و شکرگزاری نعمت‌های الهی از نتایج این اعتقاد است.

کلیدواژه‌ها

مالکیت

مالکیت حقیقی

مالکیت اعتباری

مالکیت خدا

زندگی انسان

20.1001.1.27833542.1402.3.4.1.1

عنوان مقاله English

The effects of belief in God's ownership in human life from the perspective of the Holy Quran

نویسندگان English

sayed mohammad esmaeili ¹

Rahmatollah Rouhi ²

¹ Assistant Professor, Qur'an and Hadith Department, Faculty of Qur'anic Sciences, Qom, University of Noble Qur'anic Sciences and Education, Qom, Iran(Responsible author)

² Level 3 student, jurisprudence and principles, Qom seminary, Qom, Iran

چکیده English

In the monotheistic view, God's ownership has a special place, and belief in it can have many effects in various aspects of human life. In this article, with the descriptive-analytical method, the effects of believing in God's ownership in human life from the perspective of the Holy Qur'an have been investigated in three "cognitional, emontional, and behavioral" areas.
In terms of insight (cognition), deeds for believing in God's ownership are mentioned in the Holy Qur'an, such as correcting the ideology, negation of polytheism, denial of independent ownership and positive self-concept, which helps man to have a right attitude towards God and mental judgment in accordance with the truth about himself. In terms of emotion and attitude, the Qur'an has stated that belief in God's ownership is one of the guiding forces and has valuable effects in stable emotional states and attributes, such as increasing divine love, sincerity, humility, trust, fear and hope, asceticism and demanding divine support. In the field of behavioral or kinetic, believing in God's ownership is an internal factor and has fruitful results, such as performing worship, and abandoning prohibited deeds and being thankful for divine blessings.

کلیدواژه‌ها English

Ownership

Real Ownership

Constructed (Iʿtibārī) Ownership

God's Ownership

Human Life

* قرآن کریم.
1. اراکی، محسن، (1397)، فقه نظام اقتصادی اسلامی، چاپ اول، قم، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).
2. الهی، عباس؛ سازندگی، مهدی، (1399)، «نقد مقاله ابراهیم (ع) نوشته فایرستون»، قرآن پژوهی خاورشناسان، 15(28)، ص 165-186. doi: 10.22034/qkh.2020.4644
3. جوادی آملی، عبدالله، (1388)، مبادی اخلاق در قرآن، چاپ هفتم، قم، مرکز نشر اسراء.
4. جوادی آملی، عبدالله، (1379)، حکمت نظری و عملی در نهج‌البلاغه، چاپ سوم، قم، مرکز نشر اسراء.
5. جوادی آملی، عبدالله، (1381)، تسنیم، تفسیر قرآن کریم، چاپ سوم، قم، مرکز نشر اسراء.
6. جوادی آملی، عبدالله، (بی‌تا الف)، توحید در قرآن، چاپ اول، قم، مرکز نشر اسراء.
7. جوادی آملی، عبدالله، (بی‌تا ب)، نسبت دین و دنیا، چاپ سوم، قم، مرکز نشر اسراء.
8. جوادی آملی، عبدالله، (1399)، عین نضاخ، چاپ اول، قم، مرکز نشر اسراء.
9. دفتر همکاری حوزه و دانشگاه، (1393)، مبانی اقتصادی اسلامی، چاپ هشتم، تهران، سمت.
10. دهخدا (1377)، لغت نامة دهخدا، تهران، نشر مرکز انتشارات و چاپ دانشگاه.
11. دیلمی، احمد، آذربایجانی، مسعود، (1396)، اخلاق اسلامی، تهران، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها.
12. زرشناس، شهریار، (1384)، مبانی نظری غرب مدرن، تهران، کتاب صبح.
13. سارتر، ژان پل، (1355)، اگزیستانسیالیسم و اصالت بشر، ترجمه مصطفی رحیمی، تهران، انتشارات مروارید.
14. ساداتی، سید مهدی؛ مرادخانی، احمد؛ میرداداشی، سید مهدی، (1402)، «اصول قرآنی حقوق شهروندی در امور اقتصادی» قرآن و علم، 17(32)، ص 197-222. doi: 10.22034/qve.2023.8472.
15. صانع پور، مریم،)1384)، امانیسم و حق گرایی، علوم سیاسی، ش 29: 10.
16. صدری، سحر و همکاران، (1399)، «نقش نظریه اعتباریات علامه طباطبایی (ره) در تبیین صفت مالکیت خداوند»، پژوهشنامه فلسفه دین، ش 1: 35، ص 89-106.
17. طباطبایی یزدی، سید محمد کاظم، (1370)، حاشیه المکاسب، قم، موسسه اسماعیلیان.
18. طباطبایی، سید محمدحسین، (1371)، المیزان فی تفسیر القران، چاپ دوم، قم، انتشارات اسماعیلیان.
19. طبرسی، فضل بن حسن، (1372)، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، چاپ سوم، تهران، انتشارات ناصر خسرو.
20. عبودیت، عبدالرسول، مصباح، مجتبی، (1389)، خداشناسی فلسفی، چاپ اول، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).
21. محمد حسین اصفهانی، (1419)، حاشیه بر مکاسب، قم، دار المصطفی لاحیاء التراث.
22. مصباح یزدی، محمد تقی، (1392)، اخلاق اسلامی، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).
23. مطهری، مرتضی، (1392)، فلسفه اخلاق، قم، صدرا.
24. مکارم شیرازی، ناصر، (1374)، تفسیر نمونه، چاپ سی و دوم، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
25. هادی تهرانی، مهدی، (1378)، مکتب و نظام اقتصادی اسلام، تهران، موسسه فرهنگی خانه خرد.
26. هادوی نیا، علی اصغر، (1382)، «مبانی نظری ساختار مالکیت از دیدگاه قرآن»، اقتصاد اسلامی، سال سوم، شماره 12.
27. https:::daneshyari.com:isi:articles:behaviour