قرآن و علوم اجتماعی

قرآن و علوم اجتماعی

واکاوی جرم‌انگاری تنش‌آفرینی اجتماعی سلبریتی‌ها با تکیه بر تفسیر مقام معظم رهبری از آیه شصتم سوره احزاب

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسنده
استادیار، گروه اخلاق اسلامی، دانشکده معارف، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده
روش تفسیر اجتماعی مقام معظم رهبری به ایشان این توان را داده است تا دیدگاه‌ها و دستورات اجتماعیِ قرآن را بیشتر از دیگران موردتوجه قرار دهند. پژوهش پیشِ‌رو که به روش تحلیلی ـ اسنادی، سامان یافته به بررسی تفسیر مقام معظم رهبری از آیه شصتم سوره احزاب و بازکاوی مفاد و سبک و سیاق اجتماعی پررنگ این آیه و تحلیل چگونگی دلالت آن بر جرم‌انگاری تنش‌آفرینی اجتماعی سلبریتی‌ها پرداخته است. از تفسیر مقام معظم رهبری از این آیه شریفه می‌توان این نکات را به دست آورد: 1. گناه اِرجاف به شایعه‌پراکنی اختصاص ندارد؛ 2. گناه اِرجاف به ساحت جنگ و جهاد اختصاص ندارد؛ 3. ارجاف، روش و شگرد دیرینه جبهه تبلیغاتی کافران علیه جبهه اسلام است؛ 4. برخی مصداق امروزینِ واژه قرآنی «المرجفون» به شمار می‌آیند؛ 5. گناه اِرجاف در جامعه جنبه حساس ضدّ امنیتی دارد؛ 6. آزادی بیان به معنای آزادی ارجاف نیست. توجه به مجموعه نکات پیش‌گفته، ما را به این نتیجه می‌رساند که تنها، تعمّق در همین آیه شریفه و توجه به تفسیر مقام معظم رهبری از آن کافی است تا مبانی حقوقی و قرآنیِ جرم انگاریِ برخی سلبریتی‌ها در ارجاف و تنش‌آفرینی در جامعه و ضرورت و چگونگی مقابله با این جرم به شکل منقّح بیان شود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Analyzing the criminalization of creating social tension by celebrities based on perspective of the Supreme Leader on interpretation of the Holy Quran, 33: 60

نویسنده English

mohammad mirii
Assistant Professor, Department of Islamic Ethics, Faculty of Education, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده English

The Supreme Leader's method of social interpretation has enabled him to pay more attention to the social views and commands of the Qur’an than other scholars. Then, one of the relatively new problems in our society is the phenomenon of celebrity worship syndrome. A celebrity is a well-known, popular, and beloved figure who is distinguished from others due to some advantages and characteristics and has been the focus and interest of a wide range of people in society with the help of mass media. The present study, which is organized using an analytical-documentary method, examines the Supreme Leader's interpretation of the verse 60 of Surah Al-Ahzab, and analyzes the content, style, and social context of this verse, and analyzes how it indicates the criminalization of social agitation of celebrities. In any case, by putting together the points derived from the interpretation of this noble verse, some of the legal and Qur’anic foundations for criminalizing the sin of some celebrities in spreading fear and creating tension in society through the dissemination of Irjaf (tension creating) at the community level can be expressed in a revised manner from the perspective of the Supreme Leader, as he has repeatedly drawn the attention of the country's judicial officials to this important point.
From the Supreme Leader's interpretation of this holy verse, the following points can be obtained: 1. The sin of agitation and creating tension is not specific to spreading rumors; 2. The sin of agitation is not specific to the case of war and jihad; 3. Agitation is an ancient method and tactic of the infidels' propaganda front against the Islamic front; 4. Some celebrities are considered modern examples of the Qur’anic term "Al-Murjafoon" (agitators); 5. The sin of agitation in society has a sensitive anti-security aspect; 6. Freedom of speech does not mean freedom of agitation. Considering the above points, we conclude that only delving into this holy verse and paying attention to the Supreme Leader’s interpretation of it is sufficient to express in a revised form the legal and Qur’anic foundations of criminalization of celebrities causing unrest and creating tension in society, and the necessity and method of confronting this crime. The final conclusion is that the country’s judicial system’s appeasement of some celebrities who have a dark history of fueling social tensions, is in no way consistent with the legal and Qur’anic foundations and the Supreme Leader’s perspective. Also, the return of such celebrities, who are a clear example of the Qur’anic term “al-Marjafoon,” to the national media and giving any kind of platform to them contradicts the teachings of the holy Qur’an. According to the Supreme Leader, in accordance with the verse 60 of Surah Al-Ahzab, such individuals must first receive serious and deterrent warnings from official and legal authorities, and in case of repetition, the relevant agencies are obliged to pursue their crime legally, politically, and legally.

کلیدواژه‌ها English

Celebrity
Agitation
Supreme Leader
Social Interpretation of the Qur’an
Irjaf
  1. *قرآن کریم.

    *نهج البلاغة (للصبحی صالح). (1414ق). شریف الرضی، محمد بن حسین. چاپ اول. قم: هجرت.

    1. اردکانی فرد، زهرا؛ رضوی زاده، ندا. (1399). «الگوهای «خودبازنمایی» سلبریتی‌های ایرانی در شبکه اجتماعی اینستاگرام». مطالعات رسانه‌های نوین. شماره 22. صص 219 - 263.
    2. آقابابائی، حسین. (1384). «گفتمان فقهی و جرم انگاری در حوزة جرائم علیه امنیت ملت و دولت». فصلنامه علمی پژوهشی حقوق اسلامی. دوره 2. شماره 5. صص 11-42.
    3. باشگاه خبرنگاران جوان. (1401). «از ایران تا یِنگه دنیا، مجازات سلبریتی قانون‌شکن چیست». سایت جوان آنلاین: javanonline.ir
    4. بنت، اندی. ‌(‌1386). فرهنگ و زندگی روزمره. ترجمه: لیلا جوافشانی و حسن‌چاوشیان. تهران: انتشارات اختران.
    5. بوذری نژاد یحیی، توانای نامی، مریم. (1397). «روش‌شناسی تفکر اجتماعی آیت اللّه خامنه‌ای با تأکید بر روش تفسیر اجتماعی قرآن». نشریه پژوهش‌های اجتماعی اسلامی. دوره 24. شماره 116 - شماره پیاپی 116. صص 147-173.
    6. جاویدی مجتبی. (1395). «ماهیت جرم از دیدگاه دورکیم، با رویکردی روش شناسانه». نشریه علمی-پژوهشی معرفت فرهنگی اجتماعی. سال هشتم. شماره 1 (پیاپی 29). صص 115- 134.
    7. جمعی از پژوهشگران زیر نظر شاهرودی، سید محمود هاشمی. (1423ق). موسوعة الفقه الإسلامی طبقا لمذهب أهل البیت علیهم السلام. قم – ایران: مؤسسه دائرة المعارف فقه اسلامی بر مذهب اهل بیت علیهم السلام.
    8. جمعی از محققان پژوهشگاه تحقیقات اسلامی. (1428ق). جهاد در آینه قرآن. قم – ایران: انتشارات زمزم هدایت.
    9. حوّی، سعید. (1424ق). الاساس فی التفسیر. چاپ ششم. مصر – قاهره: انتشارات دار السلام.
    10. خامنه‌ای، سیدعلی. (1403). پایگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله خامنه‌ای. KHAMENEI.IR
    11. خزرجی، احمد بن عبدالصمد. (1429ق). تفسیر الخزرجی المسمی نفس الصباح فی غریب القرآن و ناسخه و منسوخه. لبنان – بیروت: دار الکتب العلمیة. منشورات محمد علی بیضون.
    12. دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی خامنه‌ای. (1393). مروری بر مبانی، روش و قواعد تفسیری حضرت آیت الله العظمی خامنه‌ای مد ظله العالی در تفسیر سوره توبه. تهران: انتشارات مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی. دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی خامنه‌ای انتشارات انقلاب اسلامی.
    13. دوران، مرتضی. (1401). «تحلیل الگوی عمل نظام قضائی آمریکا در جرائم سلبریتی‌ها». سایت نور نیوز: nournews.ir
    14. راغب اصفهانی، حسین بن محمد. (1412ق). مفردات ألفاظ القرآن. بیروت – دمشق: دار القلم - الدار الشامیة.
    15. رسانه تحلیلی دانشگاه علامه طباطبایی: https://atna.atu.ac.ir.
    16. رضایی اصفهانی، محمدعلی. (1386). قرآن و علم. قم – ایران: انتشارات پژوهشهای تفسیر و علوم قرآن.
    17. روشندل اربطانی، طاهر و همکاران. (1400). «تبیین فرهنگ هواداری مجازی در شبکه اجتماعی اینستاگرام: دلایل و زمینه‌ها (مورد مطالعه: هواداران سلبریتی‌ها)». مطالعات میان رشته‌ای ارتباطات و رسانه. شماره 13. صص 5 - 38.
    18. سلیمی، صادق. (1384). چکیده حقوق جزای عمومی. تهران: انتشارات تهران صدا.
    19. سمرقندی، نصر بن محمد. (1416ق). تفسیر السمرقندی المسمی بحر العلوم. چاپ اول. بیروت: دار الفکر.
    20. سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر. (1421ق). الإتقان فی علوم القرآن. چاپ دوم. لبنان – بیروت: دار الکتاب العربی.
    21. صدر، محمدباقر. (بی‌تا). المدرسة القرآنیه. بیروت: انتشارات دار التعارف للمطبوعات.
    22. صدر، محمد باقر. (۱۴۲۵ق). دروس فی علم الأصول (شرح ناجی طالب). بیروت- لبنان: دار احیاء التراث العربی.
    23. طبرسی، فضل بن حسن. (1372). مجمع البیان فی تفسیر القرآن. چاپ سوم. تهران: ناصر خسرو.
    24. عزت عبد الفتاح. (1381). «جرم چیست و معیارهای جرم انگاری کدام است؟». ترجمه و توضیح اسماعیل رحیمی نژاد. مجله حقوقی دادگستری. دوره 66. شماره 41. صص 135-160.
    25. فضل الله، محمد حسین. (1419ق). من وحی القرآن. بیروت: دار الملاک.
    26. قرائتی، محسن. (1388). تفسیر نور. چاپ اول. تهران: مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن.
    27. قمی، علی بن ابراهیم. (1363). تفسیر القمی. چاپ سوم. قم: دار الکتاب.
    28. کریمی، یوسف. (1377). روان‌شناسی اجتماعی. چاپ چهارم. تهران: انتشارات ارسباران.
    29. کوشکی، محمد صادق. (1402). «قوانین بازدارنده و ساختارمندی سلبریتی‌ها». سایت آرشیو روزنامه قدس: qudsdaily.com.
    30. گرجی، ابوالقاسم. (۱۳۸۵). مقالات حقوقی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
    31. مدرسی، محمدتقی. (1419ق). من هدی القرآن. چاپ اول. تهران: دار محبی الحسین.
    32. مصطفوی، حسن. (1368). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم. چاپ اول. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
    33. معرفت، محمدهادی. (1410ق). التمهید فی علوم القرآن. قم: مرکز مدیریت حوزه علمیه قم.
    34. معرفت، محمدهادی. (۱۳۷۹). تفسیر و مفسران. قم: مؤسسه فرهنگی انتشاراتی التمهید.
    35. مغنیه، محمدجواد. (1424ق). التفسیر الکاشف. چاپ اول. قم: دار الکتاب الإسلامی.
    36. مکارم شیرازی، ناصر. (1371). تفسیر نمونه. چاپ دهم. تهران: دار الکتب الإسلامیه.
    37. مؤدب، رضا. (1380). روش‌های تفسیر قرآن. دانشگاه قم. قم – ایران: انتشارات اشراق.
    38. میری، محمد. (1403). «آسیب‌شناسی فرهنگ سلبریتی از نگاه قرآن کریم». فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات فرهنگ ـ ارتباطات. دوره 25. شماره 65 - شماره پیاپی 97. صص 93-122.
    39. میری، محمد. (1402). «شخصیت‌شناسی سلبریتی از نگاه قرآن کریم». فصلنامه علمی پژوهشی قرآن و علوم اجتماعی. دوره 3. شماره 4. شماره پیاپی 12. صص 120-155.
    40. هاشمی رفسنجانی اکبر. (1386). تفسیر راهنما. قم: مؤسسه بوستان کتاب (مرکز چاپ و نشر دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم).
    41. Mauricc Parmelee. (1918). criminology. New York: Macmillan, Reprinted.
    42. Nayar, Pramod K. (2009). Seeing Stras: Spectacle, Society and Celebrity Culture. SAGE Publications India.

  • تاریخ دریافت 21 مرداد 1403
  • تاریخ بازنگری 23 شهریور 1403
  • تاریخ پذیرش 08 دی 1403