واکاوی نقش و خصوصیات رفتاری مدیران دینی در تعالی بخشی اخلاق کاربردی اجتماعی از دیدگاه قرآن و حدیث

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار، چابهار، ایران

چکیده

مدیریت دینی به معنای «اداره» جمعی از انسان‌های متعهد به دین است که مردم را به مسیر زندگی سعادتمندانه راهنمایی می‌کنند، قرآن کریم که انسان را فطرتاً موجودی اجتماعی می‌داند، بر این باور است که «مدیریت» یک امر اجتماعی برای اداره امور است. امروزه به دلیل عدم توجه به مدیریت دینی و تغافل از جنبه تربیت اجتماعی، بسیاری از نهادهای اجتماعی با مشکل مواجه شده‌اند، چراکه هر اجتماع نیازمند مدیریت صحیح برای دستیابی به مقاصد است. هدف از پژوهش حاضر تبیین نقش و خصوصیات مدیران دینی در اخلاق اجتماعی است و نتایج حاصل با روش توصیفی _­­ تحلیلی حاکی از آن است که در جامعه دینی مهم‌ترین رکن مدیریت، پرورش اخلاق اجتماعی است، چراکه پایه و اساس تمام اعمال فردی و اجتماعی را داراست. نقش مدیران دینی در تعالی بخشی اخلاق کاربردی اجتماعی عبارت است از الگو بودن در انجام فرایض، ایجاد و تقویت همبستگی اجتماعی، توانایی ایجاد نظم اجتماعی، رفق و مدارا با زیردستان، توسعه امیدواری در مردم بدون آمال واهی. از دیگر خصوصیات مدیران دینی در اخلاق کاربردی اجتماعی می‌توان به جلب اعتماد با داشتن روحیه امانت‌داری، صداقت در رفتار، انعطاف کاری با داشتن روحیه تغافل، ایجاد الفت باسخاوت و بخشندگی، حفظ قدرت با داشتن روحیه غیرت و شجاعت، خدمت‌رسانی به مردم با اجتناب از روحیه جاه‌طلبی اشاره کرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Analyzing the Role and Behavioral Characteristics of Religious Managers in the Improvement of Practical Social Ethics from the Perspective of the Qur'an and Hadith

نویسنده [English]

  • morteza pahlavani
Assistant Professor, Department of Islamic Education, Chabahar Maritime University, Chabahar, Iran.
چکیده [English]

Religious management means management of a group of people committed to religion who guide people to the path of a happiness. The Holy Qur'an, which considers man to be a social being by nature, believes that "management" is to manage affairs as a social matter. Today, due to the lack of attention to religious management and neglecting the aspect of social education, many social institutions have faced problems, because every community needs proper management to achieve its goals. The purpose of the current research is to explain the role and characteristics of religious managers (leaders) in social ethics, with a descriptive-analytical method.
The results of research show that in a religious society, the most important pillar of management is the cultivation of social ethics, because it is the basis of all individual and social deeds. The role of religious leaders in improving practical social ethics is to be a role model in performing duties, creating and strengthening social solidarity, the ability to create social order, friendship and tolerance with subordinates, developing hope in people in realistic way. Among the other characteristics of religious leaders in practical social ethics are features such as gaining trust by having a spirit of trustworthiness, honesty in behavior, flexibility in working with a spirit of tolerance, creating affection with generosity and kindness, maintaining power by having a spirit of courage and serving the people by avoiding the spirit of self-interest.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Management
  • Religious Management
  • Community
  • Practical Ethics
  1. قرآن کریم
  2. «نهج‌البلاغه»، دشتی، محمد، (1386)، چاپ چهل و چهارم، قم، مؤسسه فرهنگی تحقیقاتی امیرالمؤمنین علیه‌السلام.
  3. ابن‌هشام، عبدالملک بن هشام، (بی‌تا)، سیره ابنهشام، قاهره، مؤسسة العربیة.
  4. ابن بابویه، محمد بن علی، (1397 ق)، الخصال، چاپ دوم، تهران، دارالکتاب الاسلامیه.
  5. انصاری، شیخ مرتضی، (1374)، مکاسب، قم، انتشارات دهاقانی.
  6. بیرو، آلن، (1370)، فرهنگ علوم اجتماعی، باقر ساروخانی، چاپ دوم، تهران، کیهان.
  7. تمیمی آمدی، عبدالواحد بن محمد، (1366)، غررالحکم و درر الکلم، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.
  8. جبلی عاملی، زین‌الدین «شهید ثانی»، (بی‌تا)، کشف الریبة عن احکام الغیبة، انتشارات مکتبة الامام الامیرالمؤمنین (ع).
  9. جوادی آملی، عبدالله، (1385)، مبادی اخلاق در قرآن، مرکز نشر اسراء.
  10. ج‍وه‍ری، اسم‍اع‍ی‍ل‌ب‍ن ح‍م‍اد، (1368)، ال‍ص‍ح‍اح ال‍ل‍غ‍ه، بی‍روت، امی‍ری.
  11. حکیمی، محمدرضا و همکاران (1380)، الحیاة، ترجمه احمد آرام، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، تهران.
  12. خراشادی زاده، علیرضا؛ بابائی، محمد باقر، (1393)، «درآمدی بر تبیین مبانی نظری الگوی مدیریت دینی از منظر قرآن کریم»، فصلنامه مدیریت و پژوهش‌های دفاعی دانشکده و پژوهشکده دفاعی (دافوس)، سال سیزدهم، شماره ۷۵، صص ۳۳-۱.
  13. رضایی اصفهانی، محمدعلی، (1387)، تفسیر قرآن مهر، قم، پژوهش‌های تفسیر و علوم قرآنی.
  14. ری‌شهری، محمد، (1386)، میزان الحکمه، مترجم: حمیدرضا شیخی؛ قم، مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث، سازمان چاپ و نشر.
  15. سیوطی، جلال‌الدین، (14040 ق)، الدرالمنثور فی تفسیرالمأثور، قم، کتابخانه آیت‌الله مرعشی نجفی.
  16. شریفی، احمد حسین، (1397)، آیین زندگی (اخلاق کاربردی)، قم، بوستان کتاب.
  17. صالحی امیری، رضا، (1390)، مدیریت در اندیشه حضرت علی علیه‌السلام علوم قرآن و حدیث، پژوهش‌های نهج‌البلاغه، زمستان شماره 32(ISC) از 45 تا 66.
  18. صدر، سید محمدباقر، (1379)، الاسلام یعود الحیاة، مقاله لمحة فقیهه عن مشرع الدستور فی جمهوری اسلامی ایران، قم، مرکز الابحاث وا لدارسات تحقیقیه للشیهد صدر.
  19. صدوق، (شیخ) محمدبن علی، (1378)، عیون أخبار الرضا علیه‌السلام، تهران، جهان.
  20. طالقانی، سید محمود، (1362)، پرتوی از قرآن، چاپ چهارم، تهران، شرکت سهامی انتشار.
  21. طاهری، حبیب اله، (1384)، «نظارت (اصلی از اصول مدیریت) از دیدگاه قرآن و سنت»، فرهنگ مدیریت، سال سوم، شماره دهم، صص ۱۰۲ – ۸۷.
  22. طبرسی، فضل بن حسن، (1372)، مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن، ترجمه مترجمان، تهران، انتشارات فراهانی.
  23. طیب، سید عبدالحسین، (1378)، أطیب البیان فی تفسیر القرآن، چاپ دوم، تهران، انتشارات اسلام.
  24. فارابی، ابونصرمحمد، (1380)، آداب معاشرت از دیدگاه معصومان علیهم‌السلام،‌ مشهد، آستان قدس
  25. قمی، محمد، انصاری قمی، مهدی ، (1376)، کحل البصر، قم، نشر امام عصر (عج).
  26. کلینی، محمد بن یعقوب (1362)، الکافی، تهران، اسلامیه.
  27. کمالی، محسن، (1393)، مطالعه تطبیقی مدیریت اسلامی و مدیریت غربی، همایش بین‌المللی مدیریت.
  28. گولد، جولیوس، کولب، ویلیام ل، (1376)، فرهنگ علوم اجتماعی، چاپ اول، تهران، انتشارات مازیار.
  29. مجلسی، محمدباقر، (1427 ق)، بحارالانوار، چاپ اول، قم، انتشارات احیاء کتب المقدسة.
  30. محمدی ری‌شهری، محمد، (1362)، میزان الحکمة، مکتب الاعلام اسلامی، قم، مؤسسه فرهنگی دارالحدیث.
  31. مصباح یزدی، محمدتقی، (1381)، فلسفه اخلاق، محقق احمد حسین شریفی، تهران، نشر بین‌الملل.
  32. واسطی زبیدی، سید محمد مرتضی، (1414 ق)، تاج العروس من جواهر القاموس، چاپ اول، لبنان، بیروت، دارالفکر للطباعة و النشر و التوزیع.