آسیب شناسی اجتماعی دانشجویان دانشگاه با رویکرد اسلامی شدن آن از منظر قرآن و حدیث

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای ، علوم قرآن و حدیث ، دانشگاه ایلام ، ایلام، ایران

2 دانشیار،گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

3 استادیار، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

چکیده

دانشجویان در شکل‌گیری عنوان دانشگاه اسلامی و رسیدن به آرمان‌های انقلاب، نقش بسیار مؤثری دارند، ازاین‌رو بررسی آسیب‌های اجتماعی پیش روی آن‌ها به‌عنوان بخشی از اجتماع و جامعه کنونی به جهت آگاهی و تذکر دادن به آن‌ها، ضرورت دارد. هدف از این پژوهش بررسی آسیب‌های اجتماعی احتمالی دانشجویان دانشگاه با رویکرد اسلامی شدن در چهار حوزه: معرفتی، اخلاقی، رفتاری و علمی به همراه پیامدهای آن و هم‌چنین راهکارهای لازم برای پیشگیری از این آسیب‌ها در نظام آموزشی اسلام بر اساس آیات قرآن و روایات معصومان (ع) است. پژوهش حاضر با روش توصیفی_تحلیلی و منابع کتابخانه‌ای-نرم‌افزاری و استناد به آیات و روایات و کلام اندیشمندان دین، به این نتایج دست‌یافته است که جویندگان دانش در جامعه کنونی بیشتر با آسیب‌های اجتماعی چون بزهکاری و ناهنجاری‌های اخلاقی ناشی از غفلت یاد خدا در حوزه معرفت، علم‌زدگی در حوزه اخلاق، شتاب‌زدگی در حوزه رفتار و مدرک‌گرایی در حوزه علمی روبه‌رو هستند که می‌تواند روند تولید نیروی کارآمد، مخلص، متعهد، متخصص، وظیفه‌شناس و تولید دانش مؤثر برای خدمت به جامعه اسلامی را کُند یا دچار اختلال کند.آسیب‌شناسی اجتماعی، دانشجو، دانشگاه، دانشگاه اسلامی.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Social Pathology of University Students with the Approach of its Islamization from the Perspective of Qur'an and Hadith

نویسندگان [English]

  • Fatima Afrasiabi 1
  • seyed mohamadreza hoseininia 2
  • Mojtaba Mohammadi Anvigh 3
1 PhD student, Quran and Hadith Sciences, Ilam University, Ilam, Iran
2 Associate Professor, Department of Quranic and Hadith Sciences, Faculty of Theology, Ilam University, Ilam, Iran
3 Assistant Professor, Department of Quranic and Hadith Sciences, Faculty of Theology, Ilam University, Ilam, Iran
چکیده [English]

University students have a very effective role in islamzation of universities and achieving the ideals of the Islamic Revolution. Therefore, it is necessary to examine the social harms in front of them as a part of the current society in order to inform and warn them. The purpose of this research is to investigate the possible social harms of university students with the approach of Islamization in four areas: epistemic, ethical, behavioral and scientific, along with its consequences, as well as the necessary solutions to prevent these harms in the Islamic educational system based on the verses of the Qur'an and hadiths of the infalibles (A.S.). The current research has been carried out with the descriptive-analytical method and library-software resources and referring to the verses and hadiths and the words of religious thinkers. The results obtained by this research are that the knowledge-seekers in today's society are more likely to face social harms such as delinquency and moral anomalies caused by neglecting the remembrance of God in the field of epistemology, scientism in the field of ethics, haste in the field of behavior and educational inflation in the scientific field, which can slow down or disturb the creation process of efficient, sincere, committed, expert and conscientious forces as well as effective knowledge production in order to serve the Islamic society.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Social Pathology
  • Student
  • University
  • Islamic University
  1. *قرآن کریم

    *نهج‌البلاغه

    1. ابن ابی جمهور، محمد بن علی بن ابراهیم، (1403 ق)، عوالی الئالی العزیزیه فی الاحادیث الدینیه، قم، سیدالشهدا
    2. ابن منظور، محمد بن مکرم، (1414ق)، لسان العرب، بیروت، دار صادر.
    3. اخوان کاظمی، بهرام، (1382)، راهکارهایی برای اسلامی شدن دانشگاه‌ها، فصلنامه دانشگاه اسلامی، ش 18-19، 28
    4. امین، نصرت بیگم، (بی‌تا)، تفسیر مخزن العرفان در علوم قرآن، بی‌جا، بی‌نا.
    5. باردن، لورنس، (1375)، تحلیل محتوا، (ترجمه: ملیحه آشتیانی)، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.
    6. برقی، احمد بن محمد بن خالد، (1371 ق)، المحاسن، چاپ دوم، قم، دارالکتب الاسلامیه.
    7. بیهقی، احمد بن حسین، (1361)، دلایل النبوه (ترجمه: محمد مهدوی دامغانی)، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی.
    8. تمیمی آمدی، عبدالواحد بن محمد، (1366)، تصنیف غررالحکم و دررالکلم، قم، تبلیغات اسلامی
    9. تمیمی آمدی، عبدالواحد بن محمد، (1410ق)، غررالحکم و دررالکلم، قم، دارالکتب اسلامیه
    10. جعفری، یعقوب، (1376)، تفسیر کوثر، قم، موسسه انتشارات هجرت.
    11. جوادی آملی، عبدالله، (1382)، انتظار بشر از دین، قم، مرکز نشر اسراء.
    12. حر عاملی، محمد بن حسن بن علی، (1414ق)، تفصیل وسائل الشیعه إلی تحصیل المسائل الشریعه، قم، موسسه آل البیت لاحیاء التراث.
    13. حرانی، ابن شعبه، (1404ق)، تحف العقول عن آل الرسول، چاپ 2، قم، جامعه مدرسین.
    14. حسن زاده آملی، حسن، (1392)، راه نجات، (ترجمه: داوود صمدی آملی)، چاپ 2، بی جا، ناشر ا.ل.م
    15. حسین زاده و دیگران، امیدعلی، (1389)، تحلیل عوامل آسیب‌‌زای تربیت دینی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر، نشریه زن و مطالعات خانواده، دوره 2، ش 7، صص 41-60
    16. حسینی همدانی، محمد باقر، (1404 ق)، انوار درخشان در تفسیر قرآن، تهران، انتشارات لطفی.
    17. خامنه‌ای، علی، (1377)، حدیث ولایت (8)، دفتر مقام معظم رهبری، تبلیغات اسلامی
    18. خامنه‌ای، علی، (1384)، حدیث ولایت (9)، دفتر مقام معظم رهبری، تبلیغات اسلامی
    19. خامنه‌ای، علی، (1376)، حدیث ولایت (6)، دفتر مقام معظم رهبری، تبلیغات اسلامی
    20. خیری و دیگران، مرضیه، (1395)، آسیب‌شناسی اجتماعی افزایش سن ازدواج از دید دانشجویان دختر دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه، نشریه مطالعات جامعه شناسی، ش 30، صص 125-138
    21. راغب اصفهانی، حسین بن محمد، (1387)، مفردات الفاظ قرآن کریم، (ترجمه: خسروی حسینی، غلامرضا) قم، انتشارات نوید اسلام.
    22. رضایی اصفهانی، محمدعلی، (1387)، تفسیر قرآن مهر، قم، پژوهش‌های تفسیر و علوم قرآن.
    23. ستوده، هدایت الله، (1400)، آسیب شناسی اجتماعی، تهران، انتشارات آوای نور.
    24. صدوق، محمدبن علی بن بابویه قمی، (1376)، أمالی (ترجمه: محمدباقر کمره ای)، چاپ ششم، تهران، انتشارات کتاب‌چی
    25. صدوق، محمدبن علی بن بابویه قمی، (1402ق)، من لا یحضره الفقیه، چاپ 2، قم، جامعه مدرسین.
    26. طالقانی، محمود، (1362)، پرتوی از قرآن، چاپ 4، تهران، شرکت سهامی انتشار تهران.
    27. طباطبایی، محمدحسین، (1374)، ترجمه تفسیر المیزان، جامعه مدرسین، چاپ 5، قم، انتشارات اسلامی.
    28. طبرسی الف، فضل بن حسن، (بی تا)، تفسیر مجمع البیان، تهران، نشر فراهانی.
    29. طبرسی ب، فضل بن حسن، (1375)، تفسیر جوامع الجامع، آستان قدس، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی.
    30. طبرسی، حسن بن فضل، (1386)، مکارم الاخلاق، (تحقیق: موسوی، حبیب الله)، چاپ 2، بی جا، نشر حبیب.
    31. عمید، حسن، (1364)، فرهنگ فارسی عمید، تهران، انتشارات امیر کبیر.
    32. غزالی و دیگران، (1399)، آسیب شناسی تربیت دینی دانشجویان دانشگاه پیام نور با تاکید بر مکتب امام حسین (ع)، نشریه آموزش در علوم انتظامی، دوره 7، ش 5، صص 359-377
    33. فیض کاشانی، محمدبن شاه مرتضی، (1358)، علم الیقین، قم، انتشارات بیدار.
    34. قرائتی، محسن، (1388)، تفسیر نور، تهران، مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن.
    35. قرشی بنابی، علی اکبر، (1307)، قاموس قرآن، تهران، دارالکتب اسلامیه.
    36. قرشی بنابی، علی‌اکبر، (1375)، تفسیر احسن الحدیث، چاپ 2، تهران، مرکز چاپ و نشربنیاد بعثت.
    37. کلینی، ابوجعفر محمدبن یعقوب، (1407 ق)، اصول کافی، بی جا، انتشارات اسلامیه.
    38. گلاور، جان ای، (1378)، روانشناسی تربیتی اصول و کاربرد آن، (ترجمه: خرازی، علی نقی)، چاپ 2، بی جا، بی نا.
    39. مجلسی، محمدباقر، (1403ق)، بحارالانوار الجامعه لدررالاخبار الائمه الاطهار، چاپ 4، بیروت، الوفاء.
    40. محمدی ری شهری، محمد، (1386)، میزان الحکمه، چاپ 7، قم، انتشارات دارالحدیث.
    41. مصباح یزدی، محمدتقی، (1392)، انسان شناسی در قرآن، قم، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).
    42. مطهری، مرتضی، (1370)، مجموعه آثار، چاپ ششم، قم، انتشارات صدرا.
    43. مطهری، مرتضی، (1378)، یادداشت‌های استاد مطهری، قم، انتشارات صدرا.
    44. معین، محمد، (1375)، فرهنگ معین، تهران، انتشارات امیر کبیر.
    45. مغنیه، محمدجواد، (1378)، ترجمه تفسیر کاشف، قم، بوستان کتاب.
    46. مفید، محمدبن محمد، (1378)، الارشاد فی معرفه حجج الله علی العباد، (ترجمه: هاشم رسولی محلاتی)، چاپ 4، بی جا، دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
    47. مکارم شیرازی، ناصر، (1371) تفسیر نمونه، چاپ 10، تهران، دار الکتب الإسلامیه.
    48. موسوی خمینی، روح الله، (1378)، صحیفه امام (مجموعه آثار امام خمینی ره)، تهران، موسسه تنظیم نشر آثار امام.
    49. نراقی، محمد مهدی، (1368)، جامع السعادات، نجف اشرف، مطبعه الزهراء.
    50. نراقی، ملا احمد، (1386)، معراج السعاده، قم، انتشارات حلم.