واکاوی شخصیت حنه (س) و تدابیر وی برای غلبه بر آداب نادرست اجتماعی

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 طلبه سطح چهار ،تفسیر تطبیقی، مجتمع آموزش عالی کوثر، تهران، ایران

2 دکتری بررسی مسائل اجتماعی ایران، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 کارشناسی ارشد، فیزیک کاربردی، دانشگاه آزاداسلامی، تهران، ایران

4 کارشناسی ارشد مطالعات زنان، گرایش زن و خانواده، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران

5 دانش آموخته سطح سه ،کلام اسلامی، جامعه الزهرا، قم، ایران

چکیده

«حنه» و «اشیاع» یا «حنانه» دو خواهر بودند که حنه همسر عمران (س) و اشیاع همسر زکریای نبی (ع) بود. حنه برای غلبه با آداب نادرست اجتماعی ازجمله تبعیض جنسیتی الگوی مناسبی است. ایشان در پی نذری که می‌کند برای تحریر فرزند خود، اگرچه تصور می‌کرد فرزند پسر است اما باوجود غافلگیر شدن همچنان به نذر خود وفا کرد. هدف این مطالعه واکاوی شخصیت حنه (س) و تدابیر وی برای غلبه بر آداب نادرست اجتماع جاهلی بود. این مطالعه با روش توصیفی-تحلیلی به بررسی اسنادی داستان تولد حضرت مریم (س) و شیوه ورود ایشان به معبد می‌پردازد. این مطالعه دریافت برای غلبه بر رسوم نادرست اجتماع باید با حفظ تعهد همراه باصداقت و شجاعت، ارتباط با خدا را با یقین به استجابت دعا ادامه داد. خلوص، وفا و تعهد در انجام کارها و دوراندیشی نیز لازمه موفقیت هنگام مبارزه با آداب نادرست اجتماعی در اجتماعات جاهلی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

An Analysis of Saint Anne's Character and her Measures to Overcome the Wrong Social Manners

نویسندگان [English]

  • Najmeh Sadat Mirghforian 1
  • Samaneh Sadat Sadidpour 2
  • Mojgan Jelveh 3
  • Nahid Karsaz 4
  • Maedeh Kameli 5
1 Fourth level students, comparative interpretation, Kausar Higher Education Complex, Tehran, Iran
2 PhD in Iran's Social Issues, Khwarazmi University, Tehran, Iran
3 Master's degree, applied physics, Islamic Azad University, Tehran, Iran
4 Master's degree in Women's Studies, Women and Family, University of Religions and Religions, Qom, Iran
5 Graduated level three, Islamic Theology, Al-Zahra Community, Qom, Iran
چکیده [English]

Saint Anne and Saint Elizabeth were two sisters; Anne [in Arabic: Hanna] was the wife of Imran [father of Maryam] (A.S.) and Elizabeth [in Arabic: Ashya' or Hannanah] was the wife of Prophet Zakaria (A.S.). Anne is a good model for overcoming wrong social manners, including gender discrimination. Following the vow she made to devote her child, even though she thought it was a boy, but she still fulfilled her vow despite being surprised. The purpose of this study is to analyze the personality of Saint Anne and her measures to overcome the wrong customs of the ignorant society.
This research with the descriptive-analytical method of documentary approach, examines the story of Maryam's birth and how she entered the temple. In order to overcome the wrong manners of the society, one should continue to communicate with God with certain faith in answering the prayer by God, maintaining the commitment along with honesty and courage. Also, devotion, loyalty and commitment in deeds and foresight are necessary for success when fighting wrong social customs in ignorant societies

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ignorance
  • Anne
  • Elizabeth [Ashya' or Hannanah]
  • Women
  • Jews
  • Wrong Social Manners
  1. *قرآن کریم.

    1. ابن ابی حاتم رازی، عبدالرحمن، (1417 ق)، تفسیر القرآن العظیم، مکۀ المکرمه، مکتبۀ نزار الباز.
    2. ابن کثیر، اسماعیل بن عمر، (1408 ق)، البدایة و النهایة، تحقیق علی شیری، بیروت، دارإحیاءالتراث.
    3. ابن منظور، محمدبن مکرم، (1375)، لسان العرب، ج 1، انتشارات دارالفکر، بیروت.
    4. ابن‌بابویه، محمد بن علی و کمره‌ای، محمدباقر، (۱۳۷۷)، خصال شیخ صدوق، تهران، کتابچی.
    5. ابن‌عاشور، محمدطاهر، (1420-1421 ق)، تفسیر التحریر و التنویر المعروف بتفسیر ابن عاشور، بیروت، لبنان، مؤسسة التاریخ العربی.
    6. امین، سیدمهدی (1389)، دین مسیح و زندگانی زکریا، یحیی، مریم و عیسی (ع) از دیدگاه قرآن و حدیث، مشهد، بیان جوان.
    7. آندره میشل، (1377)، جنبش اجتماعی زنان، ترجمه هما زنجانی زاده، چاپ دوم، تهران، نیکا.
    8. ایزوتسو، وشیهیکو (1360)، ساختمان معنایی مفاهیم اخلاقی دینی در قرآن، ترجمه فریدون بدره ای، بی جا، قلم.
    9. باوکر، جان، جین، هولم (1384)، زن در ادیان بزرگ جهان، مترجم: غفاری صفت، علی اکبر، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی.
    10. بندرریگی، محمد (1386)، المنجد، چاپ دوم، تهران، انتشارات ایران.
    11. توسلی، غلام عباس، (1375)، نقد و نظر، «ویژگی‌های فرهنگ جامعه دینی»، شماره 7 و 8، ص 138-156.
    12. ثقفی تهرانی، محمد، (1398 ق)، تفسیر روان جاوید، چاپ سوم، تهران، انتشارات برهان.
    13. جعفری تبریزی، محمد تقی، (1379)، فرهنگ پیرو و پیشرو، تهران، مؤسسه تدوین و نشر آثار علامه جعفری.
    14. جعفری تبریزی، محمد تقی، (1388 –۱۳۸۹)، ترجمه و تفسیر نهج‌البلاغه، مشهد، آستان قدس رضوی، شرکت به نشر، مؤسسه تدوین و نشر آثار علامه جعفری.
    15. جعفریان، رسول، (1383)، سیره رسول خدا صلی الله علیه و آله، قم، دلیل ما.
    16. جواد علی، (1413 ق)، المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام، ج 1، بغداد، جامعة البغداد.
    17. جوادی آملی، عبدالله، (1383)، زن در آینه جمال و جلال، قم، مرکز نشر اسراء.
    18. حتی، فلیپ خلیل، (1366)، تاریخ عرب، ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران، انتشارات آگاه.
    19. حسین الزیات، احمد، (بی تا)، تاریخ الادب العربی، ج 23، قاهره، مکتبة نهضتة مصر.
    20. حسینی شاه عبدالعظیمی، حسین (1363)، تفسیر اثنی عشری، چاپ اول، تهران، انتشارات میقات.
    21. حقوقی، عسکر، (1384)، تحقیق در تفسیر ابوالفتوح رازی، قم، سازمان چاپ و نشر دارالحدیث.
    22. فراهیدی، خلیل، (1414 ق)، العین، ج 1، بی جا، اسوه.
    23. خوشدل روحانی، مریم، حاتم زاده، نگین، (1391)، «شخصیت زن در یهود و اسلام، با تاکید بر جایگاه عرفانی آن»، عرفان اسلامی (ادیان و عرفان)، 8 (31)، ص 13-35.
    24. رازی، فخرالدین، (بی‌تا)، التفسیر الکبیر، بیروت، دار احیاء التراث العربی.
    25. راغب الأصفهانی، أبوالقاسم الحسین بن محمد، (1420 ق)، مفردات فی غریب القرآن، ج 1، بیروت، دار القلم، الدار الشامیة.
    26. زاهدی، محمد جواد، (1382)، توسعه و نابرابری، تهران، انتشارات مازیار.
    27. سفیری، خدیجه، (1377)، «زندگی دور از فشار طاقت فرسا برای زنان شاغل؛ نگاهی به کتاب: بار سنگین زنان شاغل»، کتاب ماه،13.
    28. طیب، سید عبدالحسین، (1378)، اطیب البیان فی تفسیر القرآن، چاپ دوم، تهران، انتشارات اسلام.
    29. شریفی، مهدی، (1396)، «قرآن و فرهنگ زمانه، بخش دوم»، روزنامه کیهان، یک‌شنبه ۱۶ مهر  شماره ۲۱۷۴۰.
    30. شوقی، ضیف، (1994 م)، تاریخ الادب العربی، قاهره، دارالمعارف.
    31. صباغی، مهدی، (1387)، زن از زبان قرآن، قم، نشر جمال.
    32. صداقتی فرد، مجتبی و سخامهر، میترا، (1392)، «تأثیر نابرابری جنسیتی بر میزان مشارکت اجتماعی زنان»، فصلنامه مطالعات جامعه شناختی جوانان، سال چهارم، شماره دهم، ص 43-60.
    33. صدیق اورعی، غلامرضا، (1378)، «نفوذ فرهنگ غرب در ایران»، نامه پژوهش، شماره 14 و 15، ص 131-166.
    34. طاهری نیا، علی باقر؛ حیدری، زهره، (1393)، «ساختار نشانه‌ای شخصیت حضرت مریم (س) در قرآن کریم»، فصلنامه لسان مبین (پژوهش ادب عرب)، 5(15)، ص 45-64.
    35. طباطبایی، سیدمحمدحسین، (۱۳۷۴)، ترجمه تفسیر المیزان، ترجمه سیدمحمدباقر موسوی همدانی، قم، دفتر انتشارات اسلامی.
    36. طبرسی، ابوعلی فضل بن حسن، (1384)، تفسیر مجمع البیان، تهران، ناصر خسرو.
    37. طوسی، محمد بن حسن، (1413 ق)، التبیان فی تفسیر القرآن، مقدمه شیخ آقابزرگ تهرانی، تحقیق احمد قصیر عاملی، بیروت، دار احیاء التراث العربی.
    38. طیب، عبدالحسین، (1348)، اطیب البیان فی تفسیر القرآن، ج 3، قم، موسسه جهانی سبطین (علیهما السلام).
    39. العقیلی، عبدالکریم، (1394)، درسنامه مطالعات تطبیقی زن در قرآن و عهدین، قم، نصایح.
    40. العُلَیمی،أَبُو الیمْن، (بی‌تا)، الأنس الجلیل بتاریخ القدس والخلیل، عمان، مکتبة دندیس.
    41. عیاشی، محمدبن مسعود، (1380 ق)، تفسیر عیاشی، تهران، مکتبه العلمیه الاسلامیه.
    42. فروخ، عمر، (1969 م)، تاریخ الادب العربی، بیروت، دارالعلم للملایین.
    43. قرائتی، محسن، (1383)، تفسیر نور، چاپ یازدهم، تهران، مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن.
    44. قرشی، سید علی اکبر، (1412 ق)، قاموس قرآن، تهران، دار الکتب الاسلامیة.
    45. کاشانی، فیض، (1402 ق)، تفسیر الصافی، بیروت، مؤسسۀ الاعلمی.
    46. کاشانی، ملافتح الله، (1336)، تفسیر منهج الصادقین فی الزام المخالفین، تهران، کتابفروشی محمد حسن علمی.
    47. کلباسی اصفهانی فهیمه، (۱۳۸۸)، الگوسازی قران در مواجهه با یهود، پارسای داخل کشور، دانشکده اصول دین.
    48. کلباسی اصفهانی، فهیمه، (1388)، «الگوسازی قران در مواجهه با یهود»، پژوهش‌های اعتقادی کلامی، بهار، 13، ص 203 –
    49. کلینی، محمد بن یعقوب، (1363)، کافی، تهران، دار الکتب الاسلامیه.
    50. گروسی، سعیده، (1382)، «بررسی ساخت قدرت در خانواده‌های شهرستان کرمان»، مطالعات زنان، سال ششم، شماره دو، 7-25.
    51. گلن، ویلیام، مرتن، هنری، (1379)، کتاب مقدس، عهد عتیق و عهد جدید، مترجم: فاضل خان همدانی، تهران، اساطیر.
    52. للراوندی، سعیدبن هبه الله، (1368)، قصص الأنبیاء (ع)، مشهد، آستان قدس رضوی، بنیاد پژوهش‌های اسلامی.
    53. مبلغ، سیّد محمد حسین، (1380)، «بررسی تطبیقی زن در نگاه جاهلیت، ادیان، اسلام و فمینیسم»، پژوهش‌های قرآن، دوره 27 و 28، 7(2)، 104-223.
    54. مجلسی، محمد باقربن محمدتقی، (1440 ق)، بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار ع، ج 14، بیروت، داراحیاء التراث العربی.
    55. محمدرضایی، علیرضا و اکبری زاده، فاطمه، (1392)، «گفتمان سوره مریم»، زن در تعامل با عرف و عفاف"، فصلنامه فلسفه دین، 10 (3)، ص 25-50.
    56. محمدی اصل، عباس، (1381)، جنسیت و مشارکت: درآمدی بر جامعه‌شناسی مشارکت سیاسی زنان ایرانی، تهران، روشنگران و مطالعات زنان.
    57. مرتضی نژاد، طاهر (۱۳۹۱)، بررسی اخلاق اجتماعی پیامبر و روش الگو سازی آن در قرآن دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده ادبیات.
    58. مرکز فرهنگ و معارف قرآن (1387)، زن از زبان قرآن، قم، نشر جمال
    59. مطهری مرتضی، (1368)، آشنایی با قرآن، تهران، انتشارات صدرا.
    60. مطهری، مرتضی، (1381)، نظام حقوق زن در اسلام، تهران، انتشارات صدرا.
    61. مظاهری، حبیب، (1390)، شخصیت زن در قرآن و عهدین، قم، مؤسسه بوستان کتاب.
    62. معین، محمد، (1375)، فرهنگ فارسی، ج 1، تهران، امیرکبیر.
    63. مقدسی، مطهر بن طاهر، (بی‌تا)، البدء و التاریخ، ج 6، قاهرة، مکتبة الثقافة الدینیة.
    64. مکارم شیرازی، ناصر، (1371)، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب اإلاسلامی.
    65. منذر التمیمی، أبو محمد عبد الرحمن بن محمد بن إدریس بن؛ الحنظلی، الرازی ابن ابی حاتم، (1419 ق)، تفسیر القرآن العظیم لابن أبی حاتم، المملکة العربیة السعودیة: الناشر، مکتبة نزار مصطفی الباز،
    66. هاشمی رفسنجانی، علی اکبر و برخی از محققان، ( 1366مرکز فرهنگ ومعارف قرآن، بوستان کتاب، قم، مرکز فرهنگ و معارف.
    67. هولم، جین، بوکر، جان، (1384)، زن در ادیان بزرگ جهان. مترجم: غفاری، علی. تهران، سازمان تبلیغات اسلامی.
    68. واعظی‌محمدی، حسن؛ جوادی‌آملی، عبدالله، (1390)، تسنیم: تفسیر قرآن کریم. تهران، اسرا.
    69. ورعی، سید جواد (1378)، «الگوی زن مسلمان، الگوی زن غربی»، مجله پیام زن، شماره 91، ص 14- 15.